Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Fokkerij

Iedereen heeft wel eens gehoord van de wetten van Mendel. We hebben allemaal wel eens iets geleerd over chromosomen en genen. Maar wat is de huidige stand van de wetenschap in de genetica en hoe kunnen we die kennis toepassen in de praktijk?
Levende Have publiceerde in 2010 en 2011 een reeks artikelen over fokkerij en erfelijkheid. Opdat houders van dieren meer bewuste keuzes kunnen maken en op die manier bijdragen aan genetische diversiteit, dierenwelzijn en diergezondheid. De artikelen zijn gebundeld in dit dossier.

Fokkerij is…
Fokkerij is het verbeteren van de erfelijke aanleg van de dieren in de volgende generatie door de beste dieren uit de huidige generatie te gebruiken als ouderdieren. Wanneer je dat generaties lang systematisch doet, beantwoorden de nakomelingen steeds meer aan jouw doel. Maar in de fokkerij kom je aangename en onaangename verrassingen tegen, omdat bij het doorgeven van de erfelijke aanleg naast een aantal wetmatigheden ook het toeval een rol speelt.

Aan de serie en dit dossier werkten mee: Kor Oldenbroek (Centrum Genetische Bronnen Nederland), Hinke Fiona Cnossen (Stichting Zeldzame Huisdierrassen), Peter Derks (Federatie Verenigingen Dwerggeitenhouders) en Nico Steintjes (stamboek Holland Dexter).

Nieuws over Fokkerij

21 september 2019 - 10:30

Ezelstamboek: ''We sluiten geen enkel…

De Vereniging Nederlands Ezelstamboek (VNE) sluit geen enkel gezond dier uit. Dit schrijft het bestuur van de vereniging in een reactie op het artikel Fokkers mini-ezels werken samen
03 september 2019 - 13:41

Fokkers mini-ezels werken samen

Zeven fokkers van mini-ezels zijn een samenwerkingsverband aangegaan. Doel is een verantwoorde fokkerij van deze kleine ezels. De fokkers willen de registratie in het register van de American Donkey and Mule Society (ADMS) en de National Miniature Donkey Assciation (NMDA) bevorderen.
Klassiek Gelderlander paard
03 augustus 2019 - 11:42

Erkenning voor stamboek klassiek Gelderlander…

Het Klassiek Paarden Stamboek (KPST) is erkend door de overheid als stamboek voor het klassiek Gelderlander paard. Daarmee hebben fokkers die zich jaren hebben ingezet voor het behoud van het Gelders paard, eindelijk loon naar werken gekregen. Dit is volgens het KPST vooral te danken aan de inzet van  de kamerleden Tjeerd de Groot (D66) en Maurits…
De witrikken van Twijzelerheide
10 juli 2019 - 14:57

Onderzoekers ontdekken zeer waardevolle en…

Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) heeft een uniek genetisch ''portret'' gemaakt van de veertig koeien van de familie van der Veen uit het Friese Twijzelerheide. De veestapel is opgebouwd met Friese roodbonte en zwartbonte runderen, waarin bewust de erfelijke factoren voor witrik, vaal en blauw zijn ingebracht.

Artikelen over Fokkerij

Hollandse kuifeend
24 februari 2019 - 17:00

Tweestrijd: Fokken van kuifeenden moet aan…

Het fokken van dieren met een afwijking is van alle tijden. Pas de laatste jaren ontstaat er zo nu en dan enige ophef over honden zonder haar, dwergkonijnen, en kippen met te korte poten. In deze aflevering van Tweestrijd de kuifeend.
17 december 2015 - 13:51

Leerboek fokkerij en genetica

Het Leerboek Fokkerij en Genetica van Kor Oldenbroek en Liesbeth van der Waaij is online beschikbaar. Het boek is bestemd voor het hoge agrarisch onderwijs, maar bevat zeer veel informatie die zeker ook voor fokkers interessant is.
17 augustus 2015 - 15:19

Uur van de waarheid voor de Nederlandse landgeit

Voor de Nederlandse landgeit is het uur van de waarheid aangebroken. Fenotypisch past het type zoals we dat nu kennen bij het plaatje van vroeger en komt de geit overeen met de Noordwest Europese landrassen. Maar genotypisch is de geit een geval apart.
Edsko Takens en zijn combikip
10 november 2014 - 14:53

Een combikip zonder subsidie

Edsko Takens fokte een combikip: innovatie in de achtertuin. Zij kruisingen zijn goede leggers en leveren een prima bout. Zouden ze geschikt zijn voor de industrie? ‘’Als uitgangspositie is deze combikip zeker bruikbaar.’’
27 mei 2011 - 16:47

Fokwaardeschatting: wat geeft een dier door aan…

Fokkers hebben altijd al willen weten of hun dieren goed nageslacht opleveren. Tegenwoordig kunnen ze dat vrij nauwkeurig bepalen. Dat noemen we fokwaardeschatting.
27 mei 2011 - 16:37

Stuurmanskunst bij de voorplanting

Fokkerij kan niet zonder voortplanting; voortplanting kan niet zonder stuurmanskunst. Het moment waarop de mannelijke en vrouwelijke dieren bij elkaar worden gebracht, luistert nogal nauw.
27 mei 2011 - 16:25

Fokken doe je samen

Fokkers bepalen zelf welke moederdieren nakomelingen mogen krijgen en wie de vader wordt. Maar het voortbestaan van een ras hangt af van samenwerking tussen fokkers en de afspraken die ze met elkaar maken.
17 mei 2011 - 22:00

Inteelt als kans en risico

Door inteelt toe te passen kun je uiteindelijk een fokzuiver dier creeeren. Maar je moet wel weten wat je doet. Via inteelt geef je niet alleen goede eigenschappen door, het kan ook leiden tot een afname van gezondheid en vruchtbaarheid.
17 mei 2011 - 21:37

Fokken met kippen gaat sneller dan met schapen…

Geduld is een schone zaak, ook in de fokkerij. Vasthoudendheid is minstens even belangrijk, voor wie een bepaald fokdoel nastreeft. De snelheid waarmee resultaten kunnen worden geboekt, is afhankelijk van veel factoren.
17 mei 2011 - 21:29

Fenotype = genotype + milieu

Elk dier is het ‘’resultaat’’ van erfelijke factoren en de omgeving waarin het verkeert. Sommige kenmerken, zoals haarkleur en aftekening, worden voor een groot deel door de genen bepaald, andere kenmerken worden sterk door het milieu beïnvloed.
17 mei 2011 - 21:20

Verbeteren erfelijke aanleg heeft tijd nodig

Het verbeteren van de erfelijke aanleg met kunstmatige selectie vraagt bij de meeste diersoorten de nodige tijd. Fokkers moeten van te voren goed nadenken over het fokdoel: een nauwkeurige omschrijving van de kenmerken waarvoor de erfelijke aanleg verbeterd moet worden.
17 mei 2011 - 21:04

Fokkerij: rekening houden met wetten en toeval

Erfelijke aanleg en milieu bepalen samen het fenotype en ook het resultaat van fokkerij. Dat kan voor iedere eigenschap in verschillende mate het geval zijn.

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier