Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Myiasis bij schapen

Myiasis (ook wel vliegenlarveziekte) is een aandoening die we bij meerdere diersoorten kunnen waarnemen. De ziekte wordt meestal veroorzaakt door de larven (maden) van de blauwgroene bromvlieg (Lucilia Sericata). Deze vlieg is overwegend actief in de periode van april tot en met oktober. De maanden waarin de ziekte zich het meest openbaart zijn juli en augustus.

Factoren die myiasis bevorderen
Diverse factoren zijn van invloed op het ontstaan van myiasis. Zo moeten de temperatuur, de omgeving en de conditie van het schaap aantrekkelijk zijn voor de Lucilia Sericata. Wanneer de omstandigheden voor de vlieg gunstig zijn, kan elk schaap myiasis krijgen, maar die met een vuile komt lopen het meeste risico..
Of de omstandigheden gunstig zijn hangt af van het type vacht, de woldichtheid, de staartinplant en de weersomstandigheden. Warm weer en een broeierige, natte vacht zijn al voldoende om vliegen aan te trekken die de huid kunnen beschadigen.

Behandeling
De behandeling bestaat uit het wegknippen van de wol waar de maden in zitten, het verwijderen van de maden en het schoonmaken van wonden met een betadineoplossing.
Als er duidelijke huidlaesies bestaan, is een antimicrobiële therapie noodzakelijk. Lukt het niet alle maden te verwijderen, doodt ze dan met Neocidol. Verbrand de weggeknipte wol, zodat de maden zich niet verder kunnen ontwikkelen. Geef de andere schapen een preventieve behandeling en hou ze gedurende enkele dagen goed in de gaten.

Preventie
Preventieve maatregelen die myiasis kunnen voorkomen zijn:

  • Zorg ervoor dat er geen schapen zijn met een vuile kont, doet zich dit toch voor, maak de kont dan schoon, scheer de staart en de achterhand.
  • scheren van schapen : als de wol eraf is zijn de schapen ongeveer twee tot drie maanden gevrijwaard van myiasis.
  • Behandel  de schapen met een preventief middel. Een goed en betrouwbaar preventief middel is Clik. Dit middel beschermt circa vier maanden en kan het beste met een drenchapparaat op de vacht worden aangebracht. Denk niet: nu is alles safe. Hou ook behandelde dieren in de gaten.
    Ander middel is Neocidol, met een werkzame tijd van zes tot acht weken. Dompelbaden of vernevelen met de hogedrukspuit zijn niet aan te raden omdat daarbij altijd het risico bestaat dat het middel in het milieu terecht komt. Het beste is Neocidol met een rugspuit aan te brengen. Sinds kort is er een nieuw middel: Citron op basis van etherische olien. Het middel doodt geen insecten of maden, zoals Neocidol. Het kan dus alleen worden gebruikt als er nog geen vliegeneieren zijn afgezet. Een eerste veldproef heeft uitgewezen dat Citron de kans op myiasis verkleint.
  • Fokkerij: het ene schaap is gevoeliger voor myisais dan het andere. Men kan overwegen met ooien en rammen die myiasis hebben gehad, niet verder te fokken.
     

Brochure en flyer over myiasis
Het Landelijk Kennisnetwerk Levende Have heeft een brochure gemaakt over myiasis (zie bijlage), afgestemd op de hobbyist. Houders van grote aantallen schapen zullen preventief anders te werk moeten gaan dan houders van een gering aantal schapen.
De laatsten hoeven minder snel hun toevlucht te zoeken tot grootschalig gebruik van preventieve middelen, zoals wassen en dompelen met (zeer giftige en bovendien kostbare) diazinon (Neocidol). Kleine houders kunnen de dieren wat vaker individueel te inspecteren en in geval van myiasis bijtijds ingrijpen. Animal Sciences Group, GD en KNMvD hebben een informatieblad gemaakt over myiasis (zie bijlage). Let op: de flyer bevat geen waarschuwingen voor de milieugevolgen van genoemde middelen.

Terug naar: