Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Wormbestrijding

Resistentie tegen ontwormingsmiddelen neemt toe
Bij schapen en geiten neemt de resistentie tegen ontwormingsmiddelen toe. Gebleken is dat deze middelen steeds minder bescherming bieden. Bovendien hebben deze middelen een schadelijke invloed op het milieu.
Binnen en buiten Nederland is er veel onderzoek gedaan naar een duurzame wormbestrijding met zo min mogelijk gebruik van ontwormingsmiddelen. Frequent en routinematig ontwormen van alle dieren is volgens de huidige inzichten achterhaald. Er zijn andere manieren om worminfecties bij schapen en geiten te voorkomen, zoals geregeld omweiden en het uitvoeren van mestonderzoek. Dit dossier biedt geïnteresseerde schapen- en geitenhouders en houders van runderen een overzicht van de laatste inzichten op het gebied van de wormbestrijding. 

Gratis te downladen:  Syllabus: Wormen bij schapen en geiten

Nieuws over Wormbestrijding

02 januari 2019 - 10:14

Minder ontwormen vanwege biodiversiteit

Het is al enige tijd bekend dat ontwomingsmiddelen slecht zijn voor insecten die op poep van paarden, koeien en schapen leven, maar nu komt de veehouderij dan toch in actie. ''Minder ontwormingsmiddelen bij vee betekent meer biodiversteit'' is het motto waaronder het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) veehouders aanspoort om het gebruik van…
14 maart 2018 - 08:55

Cursus mestonderzoek voor schapenhouders

De Gezondheidsdienst voor Dieren geeft op 19 april in Deventer een cursus voor schapenhouders die zelf mest willen onderzoeken.  De cursus ‘Parasitologie voor schapenhouders’ bestaat uit een theoriegedeelte en een praktijkdeel. In het praktijkdeel ga je zelf aan de slag met een mestmonster van je eigen schapen of lammeren. Je kunt zelf eitellingen…
09 maart 2018 - 10:10

Cichorei helpt bij verminderen van wormen bij…

Cichorei helpt bij het verminderen van wormen bij schapen. Door deze plant in het grasland te zaaien, kan zowel het aantal wormen als het aantal eitjes afnemen.
12 juni 2017 - 15:10

Ommezwaai nodig bij ontwormen schapen

Houders van schapen kunnen blijven ontwormen, zoals ze dat altijd hebben gedaan. 'Dat is een optie', zegt dierenarts Reinard Everts. 'Maar dan weet je zeker dat je over tien jaar geen schapen meer kunt houden omdat de wormen op je bedrijf resistent zijn geworden.' Schapenhouders hebben de keus uit vier mogelijkheden om resistentie tegen te gaan,…

Artikelen over Wormbestrijding

02 januari 2019 - 10:28

Brochure CLM over gebruik chemische middelen in…

Het Centrum voor Landbouw en Milieu heeft een folder gemaakt over het gebruik van chemische middelen bij vee in relatie tot biodiversiteit op (natuur)terreinen. De brochure is niet alleen van belang voor veehouders die hun dieren laten grazen in de natuur, maar ook voor alle andere houders van paarden, koeien, schapen en geiten. Door het gebruik…
20 juni 2017 - 12:07

Kruiden helpen tegen maagdarmwormen

In verschillende kruiden zitten stoffen die een beetje helpen tegen maagdarmwormen bij herkauwers . Denk aan gewone rolklaver (Lotus corniculatus), esparcette (Onobrychis viciifolia), moerasrolklaver (Lotus pedundulatus), sulla (Hedysarium coronarium) en cichorei (Chicorium intybus).
Syllabus: Wormen bij schapen en geiten
07 februari 2016 - 15:48

Syllabus: Wormen bij schapen en geiten

Wil je alle informatie over maag-darmwormen bij schapen en geiten in een handig naslagwerk? Download dan de syllabus: Wormen bij schapen en geiten. 
12 juni 2014 - 10:12

Zelf mestonderzoek doen

Iedereen kan zelf mest onderzoeken, maar je moet het wel even leren en over het juiste materiaal beschikken.
09 juni 2014 - 15:55

Fokken op resistentie tegen worminfecties bij…

Uit onderzoek is gebleken dat het fokken op resistentie tegen wormen bij schapen mogelijk is. Door met dieren te fokken die ongevoelig zijn, zal er zich minder ziekte en sterfte voordoen.
Harm ploeger
06 februari 2012 - 19:30

Harm Ploeger: 'Regel ontworming bij wet…

Ontwormingsmiddelen zijn alleen op recept verkrijgbaar. Dit dient om resistentie tegen te gaan. Uit onderzoek van bureau Berenschot blijkt echter dat het gebruik niet is verminderd. Het magazine Levende Have sprak met veterinair parasitoloog Harm Ploeger.
14 november 2010 - 17:50

Resistentie tegen ontwormingsmiddelen

Als de gevoeligheid voor een bepaald bestrijdingsmiddel sterk is afgenomen, spreekt met van resistentie. Zo zijn sommige wormsoorten resistent geworden tegen bepaalde wormmiddelen.
14 november 2010 - 17:44

Invloed van ontwormingsmiddelen op het milieu

Ontwormingsmiddelen, vooral ivermectine, hebben na de uitscheiding in de mest een schadelijke werking op de mestfauna. Wanneer de mest in het water terecht komt is er een risico voor waterorganismen.
Ontwormingsmiddelen schapen en geiten
14 november 2010 - 17:27

Ontwormingsmiddelen schapen en geiten

Ontwormingsmiddelen worden, afhankelijk van de werkzame stof, ingedeeld in 3 groepen. Er zijn verschillende toedieningswijzen: oraal, als pil, als vloeistof of onderhuidse injectie.
14 november 2010 - 17:20

Mestonderzoek

Bij een mestonderzoek of een wormeitelling wordt daadwerkelijk het aantal eitjes in de mest van de dieren één voor één geteld. De uitslag geeft een afspiegeling van de wormenbesmetting in het dier.
14 november 2010 - 17:18

Waarneming van dieren

Aan het gedrag van je dieren kun je zien of ze wat mankeren. Zo zijn er duidelijke signalen die duiden op een wormbesmetting.
14 november 2010 - 17:08

Gevoeligheid voor wormen erfelijk bepaald?

De gevoeligheid van schapen en geiten voor wormen is gedeeltelijk een erfelijke aanleg. Twee genetisch bepaalde eigenschappen spelen een rol.
14 november 2010 - 16:48

Omweiden

Door middel van omweiden zorgt men ervoor dat op het moment dat de wormeieren in de mest zich hebben ontwikkeld tot infectieuze larven, de grazers niet meer op het perceel aanwezig zijn.
14 november 2010 - 16:43

Weidebesmetting en weidebeheer

Met weidebeheer dat gericht is op het verminderen van de wormdruk, proberen we de natuur na te bootsen. Het doel is grasland aan te bieden met geen of een geringe wormbesmetting.
02 november 2010 - 20:21

Wanneer krijgt een schaap of geit last van…

De hoeveelheid eitjes en larven in de wei is afhankelijk van het weer, seizoen en klimaat, bodemleven, veedichtheid. Of dieren last hebben van wormen is ook afhankelijk van hun weerstand.
02 november 2010 - 20:17

Wat is duurzame wormbestrijding? En hoe doe je…

Volwassen dieren hebben meestal voldoende weerstand tegen wormen opgebouwd. Bij duurzame wormbestrijding is het doel niet om de dieren wormvrij te maken, maar om een evenwicht te bereiken tussen wormen, de omgeving en de dieren.
leverbot bij schapen
02 november 2010 - 19:54

Leverbot

Leverbotinfecties kunnen bij schapen van alle leeftijden veel problemen veroorzaken, en net als bij andere wormen worden dieren geïnfecteerd tijdens het grazen. Ook runderen en alpaca's zijn gevoelig voor leverbot.
02 november 2010 - 19:37

Longwormen bij runderen

Longwormen veroorzaken bij runderen hoesten en een (sterk) verhoogde ademhalingsfrequentie. Bij het hoesten strekken de dieren hun hals en bollen de rug waarbij de tong uit de bek komt. Ook worden de dieren lusteloos en verliezen ze eetlust.
02 november 2010 - 19:26

Maagdarmwormen bij runderen

Bij runderen komen verschillende soorten maagdarmwormen voor in vrijwel het gehele maagdarmkanaal: de lebmaag, de dunne darm en de dikke darm. Welke wormen komen het meest voor en wat is de ernst van de ziekteverschijnselen?
02 november 2010 - 15:59

Maagdarmwormen bij schapen en geiten

Welke soorten wormen doen zich voor bij schapen en geiten? En in welk seizoen worden ze actief? In dit artikel een overzicht.
02 november 2010 - 14:59

De worm als parasiet

Bij schapen, geiten en runderen komen meer dan 20 soorten maagdarmwormen voor. Of deze wormen schadelijk zijn, hangt af van de hoeveelheid wormen en van de soort. 
31 oktober 2010 - 11:46

Het maagdarmkanaal van schaap, geit en rund

Om de invloed van wormen te kunnen begrijpen, moeten we enig inzicht hebben in de bouw en functie van het maagdarmkanaal van schapen, geiten en runderen
31 oktober 2010 - 11:29

Wormen en hun levenscyclus

Wormen die in het dier zitten, leggen eitjes die via de mest op het land komen. Uit de eitjes ontstaan larven, die tijdens het grazen weer door de dieren worden opgenomen.