Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Teken bij schapen

schapenteek

Schapen kunnen ziek worden door teken. Vooral schapen die grazen in een vochtige bosgebieden, duingebieden of heidegebieden met ruige begroeiing, lopen een risico. In deze gebieden is het noodzakelijk dat je je schapen geregeld onderzoekt op de aanwezigheid van teken. Vaak moet je goed zoeken om er een te vinden, maar dat is wel de moeite waard, want ze kunnen vervelende ziektes overbrengen.

De belangrijkste teek in Nederland is Ixodes ricinus, de schapenteek. Deze teek is niet alleen te vinden op schapen maar op ook op veel andere zoogdieren en de mens. Als de gemiddelde weektemperatuur boven 7 °C komt, wordt de teek actief.

Net zoals de mens de ziekte van Lyme kan krijgen door een tekenbeet, zo kunnen teken bij schapen de volgende ziekten overbrengen:

  • Staphylococcus aureus (‘tick pyaemia’); polyarthritis (bloedvergiftiging met als gevolg gewrichts- en hersenvliesontsteking) bij lammeren van 2-12 weken.
  • Anaplasma phagocytophilum: leidt tot tick-borne fever; weerstandsvermindering (longontsteking, gewrichtsontsteking, bij ooien abortus, baarmoederontsteking); treedt op bij dieren van alle leeftijden; biest beschermt niet tegen infectie.
  • Louping-ill virus: komt nog niet in Nederland voor; geeft hersenverschijnselen bij schapen en lammeren. 

    Met de toename van het aantal teken in Nederland en de regelmatige import van fokschapen uit gebieden waar deze aandoening voorkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat louping-ill op enig moment in Nederland opduikt. Andere namen voor louping-ill zijn teken-encefalitis, tick-borne encephalitis, trembling en Springkrankheit. Het virus dat louis ping-ill veroorzaakt behoort tot het genus Flavivirus van de familie Flaviviridae. Mensen kunnen na infectie met het loupingill- virus ernstig ziek worden en sterven.
    Er bestaat een entstof voor mensen. Als naast een infectie met het louping-illvirus ook sprake is van een infectie met Anaplasma phagocytophilum, verergeren de symptomen van louping-ill

De beste preventieve maatregel is een infectie met teken voorkomen. Dit lukt niet door lammeren frequent te dompelen of op een andere manier te behandelen met middelen waar teken gevoelig voor zijn. Om een infectie met zekerheid te voorkomen zouden lammeren moeten opgroeien in gebieden waar teken niet actief zijn.

Hoewel een preventieve behandeling met tetracyclines op het moment dat teken actief worden de problemen verminderen, is dit niet gewenst. Hetzelfde geldt voor het regelmatig toepassen van middelen die werkzaam zijn tegen teken. Beide toepassingen leiden niet alleen tot het optreden van resistentie, maar vergroten ook de kans op residuen bij geslachte lammeren.
Bovendien kunnen dergelijke preventieve maatregelen infecties niet met zekerheid voorkomen. (Bron: GD, Piet Vellema)

Schapenluisvlieg
Teken worden vak verward met schapenluisvliegen. Ook deze beestjes zuigen bloed en kunnen ziektes overbrengen. Schapen die last hebben van schapenluisvliegen zijn onrustig en hebben jeuk. Lammeren kunnen bloedarmoede krijgen. Zie wiki over schapenluis

Terug naar:

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier