Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Fries Roodbont

Fries roodbonte koe

De roodbonten zijn hét oorspronkelijke ras in Fryslân. Volgens de Stichting Roodbont Fries Vee, in 1993 opgericht om het ras in stand te houden, is het een uitgemaakte zaak dat de veestapel in Noord Nederland voor 1800 voornamelijk bestond uit roodbonte dieren. In de eeuwen daarna kreeg het zwartbonte vee echter de overhand. Zo nu en dan kwam er een roodbont kalf uit zwartbonte ouders, maar dat sneuvelde maar al te vaak ten gevolge van een strikt anti-roodbont beleid van het in 1874 opgerichte Nederlandse Rundvee Stamboek. De Amerikanen vroegen om zwartbont en dus kreeg die kleur de overhand.

Koeien in de weiden van de lage landen

In de 20e eeuw waren er nog steeds boeren die vasthielden aan de rode kleur. Het was de redding van het ras. Hoewel het er anno 2007 met driehonderd resterende koeien, waarvan tien procent stieren en sperma in de genenbank van het Centrum voor Genetische bronnen Nederland, bepaald niet rooskleurig voorstaat, is de situatie toch al beduidend beter dan in 1993 toen er nog maar zeventien koeien over waren.

Een deel van de Fries roodbonte koeien stamt in de mannelijke lijn af van de stier Vondeling I, in 1914 als laatste ingeschreven in het hulpboek van het Friesch Rundvee Stamboek. Getuige zijn naam ooit langs de weg gelegd of misschien wel achtergelaten bij een boer.
Andere Fries roodbonten zijn het resultaat van kruisingen van twee zwartbonte Fries-Hollandse koeien met een roodfactor, een enkelvoudig recessief gen. De nazaten van Vondeling I en die van de Fries-Hollandse koeien zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden. Wat betreft exterieur, type en tekening lijken de twee sterk op elkaar. Het zijn beide goed in het vlees zittende melkkoeien.

In de jaren tien van de twintigste eeuw is met behulp van DNA-onderzoek de populatie Fries Roodbont vee in kaart gebracht. Anno 2020 zitten er 600 Fries Roodbonte koeien in het stamboek. Van ongeveer 50 stieren is sperma ingevroren in de genenebank.

Wil je ook Fries roodbonte koeien gaan houden? Neem dan contact op met de Stichting tot behoud van het Fries Roodbont vee: roodbontfriesvee.nl
 

Terug naar:

 

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier