Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Blackhead of Zwartekoppenziekte

kuikens van een kalkoen

Blackhead, ook wel Histomoniasis, histomonosis, en zwartekoppenziekte genoemd, wordt veroorzaakt door de protozoa Histomonas meleagridis. Naast gedomesticeerde kalkoenen kunnen ook kippen, wilde kalkoenen, ruigpoothoenders, kwartels, fazanten en andere hoenderachtigen de aandoening onder de leden hebben.
Vooral jonge kalkoenen - tot een leeftijd van 18 weken - zijn vatbaar voor de ziekte. Kippen kunnen ook besmet raken en andere dieren  besmetten. Bij deze dieren leidt een blackheadbesmetting vaak niet tot klinische verschijnselen en heeft geen ernstige gevolgen. Toch kan bij kippen de uitval oplopen tot 20%.

De parasiet komt veelvuldig voor in het Nederlandse milieu. De parasiet veroorzaakt voornamelijk schade van de lever en de blindedarmen. Bij ernstige schade aan de blindedarmen kan lekkage van de darminhoud ontstaan wat tot buikvliesontsteking en sterfte kan leiden. Ernstige leverschade kan ook sterfte veroorzaken.

Uiterlijke symptomen zijn:

  • weinig eten, afname gewicht
  • lusteloos
  • dieren staan in hun eentje met hangende kop en warrige veren
  • halfgesloten ogen
  • zwavelkleurige diarree (door de aangetaste lever)
  • bloed in ontlasting
  • zwarte kop

Er is geen geneesmiddel tegen Blackhead.
Het antibioticum paramomycine blijkt preventief te werken tegen de zwartekoppenziekte (blackhead) bij kalkoenen. Door problemen met resistentie tegen antibiotica is dit middel nog steeds niet geregistreerd als diergeneesmiddel. Nadat alle vroeger beschikbare medicijnen tegen zwartekoppenziekte bij kalkoenen verboden waren, dook de ziekte aan het begin van deze eeuw in Nederland en Europa weer op. Oostenrijk heeft een vaccin, maar patenten maken het onmodelijk om in Nederland over dit vaccin te beschikken. Pogingen van de GD om een eigen vaccin te ontwikkelen, hebben nog niet tot een concreet resutaat geleid.

Heb je zelf pluimvee en heb je hier een vraag over? Stel 'm in de vraagbaak

Terug naar:

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier