Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Koliek bij paarden

De dikke darm van een paard is wel zes tot acht meter. In die darm zorgen bacterien voor de vertering van het voedsel. Een verstoring van het bacterieel evenwicht in de darm kan koliek veroorzaken. Er kan bij paarden sprake zijn van een:

  • krampkoliek (samentrekken van de darmspieren door het drinken van te koud water, overgang gaar ander voer, of intensieve training),
  • verstoppingskoliek (verstopping van de darmen door het eten van stro),
  • gaskoliek (luchtophoping in de darmen)
  • zandkoliek (kan zowel plotseling als sluipenderwijs optreden).

Oorzaken van koliek
Koliek kan ontstaan door veranderingen in voer (teveel krachtvoer, te weinig ruwvoer). Het bacterieel evenwicht in de darmen kan ook verstoord raken door worminfecties bij paarden. Bij jonge paarden zijn spoelworminfecties berucht, bij volwassen paarden kunnen lintwormen en kleine rondwormen tot koliekklachten leiden. Een slecht gebit koliek eveneens in de hand werken. Andere factoren die een rol kunnen spelen zijn stalondeugden, zoals kribbebijten. De Universiteit van Liverpool heeft een zeer informatieve website over koliek, de oorzaken, behandelingsmogelijkheden, en preventie.(1)

Symptomen van koliek
Een paard met koliek eet niet meer, is onrustig, veegt met de voorbenen over de grond, ligt te rollen, schopt naar z'n buik, begint te zweten, heeft een versnelde ademhaling en koorts. Als de verschijnselen van koliek niet snel verdwijnen, is de komst van een dierenarts noodzakelijk.

Voorkomen van koliek
Regelmatig ontwormen en een goede watervoorziening kunnen de kans op koliek verminderen. Koliek is te voorkomen door dagelijks op vaste tijdstippen te voeren, waardoor de voeropname verspreid over de dag plaatsvindt. Hooi met veel stengels geeft afleiding en zorgt ervoor dat de maag goed gevuld raakt, zonder dat het paard teveel voedingsstoffen binnen krijgt. Een te schrale of een vette wei kan koliek in de hand werken, evenals een abrupte overgang naar ander strooisel of voer. Ook beweging is belangrijk. Een paard dat veel stil staat loopt een groter risico. Wil je weten of je paard te veel zand eet? Los vijf of zes mestballen op in een emmer water, als er na een uur meer dan een theelepel zand op de bodem ligt is, kan de dierenarts een kuurtje tegen zandophoping geven.

Zandkoliek is te voorkomen door paarden niet op al te kale weides te laten grazen. Loopt het paard dagelijks een paar uur in de paddock, vestrekt dan wat hooi, zodat het paard niet uit verveling zand gaat eten. 

Paard op stal grotere kans op koliek
Paarden die op stal worden gehouden hebben een grotere kans op koliek dan paarden die in de weide staan, zo blijkt uit Engels onderzoek. De onderzoekers hebben twee groepen van acht paarden onderzocht en gekeken naar de frequentie van de darmcontractie. Paarden op stal hebben een afname in de darmbeweging, waardoor de kans op koliek groter wordt. (2)

(1) http://www.liv.ac.uk/equinecolic/
(2) Investigation of the effect of pasture and stable management on large intestinal motility in the horse, measured using transcutaneous ultrasonography, Equine Veterinary Journal juli 2011.

Gerelateerde onderwerpen:

Terug naar:

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier