Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Worminfecties bij geiten

Geiten en lammeren die buiten lopen worden in ons land regelmatig ontwormd. Toch gebeurt dat lang niet altijd op de juiste manier. Het beste is om geiten pas te ontwormen na mestonderzoek. Dan weet je of je geiten last hebben van wormen en in welke mate ze besmet. Een ontwormingsmiddel is alleen verkrijgbaar op recept van een dierenarts. De dierenarts moet jouw dieren wel kennen en kunnen inschatten of ontwormen noodzakelijk is en zo ja, met welk middel.

In het algemeen geldt het volgende advies:
Ontworm in het voorjaar de geiten vóór ze met de lammeren naar buiten gaan.
Ontworm dan ook de dieren die niet gelammerd hebben en de overgehouden bokken.
Meestal is het niet nodig volwassen dieren vaker dan deze ene keer te behandelen. Dit geldt niet als je de geiten jaar in, jaar uit op dezelfde plek laat weiden (standweiden). Jaarlingen kun  je een keer vaker behandelen.
Ontworm niet alle geiten, maar laat 2-5% van de dieren onbehandeld. Dit verkleint de kans op resistentie. Sla bij voorkeur dieren over in een goede conditie en dieren die maar één lam hebben gebracht. Als je de geiten vaker dan een keer ontwormt, kun je dat het beste doen na mestonderzoek. Dan weet je precies of het nodig is en tegen welke wormen er behandeld moet worden.(Zie ook bijlage).

Op deze website staat ook een dossier over duurzaam ontwormen.

De levenscyclus van maagdarmwormen
Hieronder volgen hieronder de verschillende fasen in de levenscyclus van maagdarmwormen.

  • De vrouwelijke maagdarmwormen die zich in het maagdarmstelsel bevinden leggen eitjes, die met de mest op het weiland terecht komen.
  • De eitjes komen uit en via enkele tussenstadia ontwikkelen zich infectieuze larfjes.
  • Infectieuze larfjes kruipen uit de mest naar het omliggende gras.
  • Tijdens het grazen worden de infectieuze larfjes opgenomen door de dieren.
  • In het darmstelsel ontwikkelen infectieuze larfjes zich via enkele larvale tussenstadia,tot volwassen wormen. Deze levensfase ontwikkelingsfase verschilt per wormsoort.  Bloedwormen bijvoorbeeld gaan inkapselen in de darmwand terwijl spoelwormen een lange trektocht via lever en longen maken.
  • De volwassen wormen in de darmen leggen weer eitjes waarna de levenscyclus weer opnieuw begint.

Longwormen bij geiten
Geiten die veel hoesten zouden wel eens een longworminfectie kunnen hebben.Geiten met longwormen verliezen ook gewicht, geven minder melk en vertonen op den duur ook andere infecties.Een longworminfectie kan worden aangetoond met behulp van mestonderzoek en op basis van klinische sympotomen.

Ontwormingsmiddelen
Een veelgebruikt middel is Cydectin. Daarvan wordt een dosering van 1 ml per 5 kg lichaamsgewicht voor schapen voorgeschreven. Voor geiten moet men 2 ml per 5 kg lichaamsgewicht geven. Om onderdosering te voorkomen is het raadzaam door weging een goed beeld van de gewichten van de dieren te krijgen. Het gevaar van onderdosering is dat dit ontwikkeling van resistentie in de hand werkt. Volwassen geiten zijn vaak veel zwaarder dan verwacht. Dus weeg ze van te voren.

Schoon perceel
Breng daarna de geiten met de lammeren op een perceel waar de wormdruk zo laag mogelijk is. Dit is het geval bij land dat minimaal drie maanden niet door geiten is beweid. Probeer ze op een ander perceel naar buiten te brengen dan het jaar ervoor. Schoon zijn alleen nieuw ingezaaide percelen en percelen die één jaar niet zijn beweid.
Ongevaarlijk zijn in het voorjaar: percelen waar vanaf vorig voorjaar geen melkgevende geiten en geen lammeren hebben geweid; percelen zonder een maag-darmwormgeschiedenis, die na het beweiden door geiten of lammeren eenmaal zijn gemaaid of zijn beweid door runderen of paarden; percelen met een maag-darmwormgeschiedenis die twee keer zijn gemaaid. Ongevaarlijk zijn vanaf 1 juli: percelen zonder een maag-darmwormgeschiedenis, die in winter en voorjaar niet zijn beweid.

Lammeren
Ontworm de lammeren indien noodzakelijk op een leeftijd van vier tot zes weken. Dit met het oog op een infectie met Nematodirus. Op het moment van ontwormen moeten de lammeren minimaal twee weken buiten gelopen hebben. Vier weken na het toedienen van een wormmiddel kan een mestonderzoek worden gedaan van een aantal lammeren. Komen er nog geen of bijna geen wormeieren in de mest voor, herhaal het onderzoek dan na ongeveer twee weken. Behandel de lammeren alleen als uit onderzoek blijkt dat dit nodig is. Als je lammeren behandelt, is het aan te raden per keer 2-5% van de lammeren niet te ontwormen. Dit verkleint de kans op resistentie.
Controleer tien tot veertien dagen na een goed uitgevoerde ontworming het effect ervan door mestonderzoek. In de mest horen op dat moment (bijna) geen maag-darmwormeieren meer voor te komen. Is dat wel het geval, neem dan contact op met uw dierenarts.

Terug naar:

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier