Vogelgriep uitgebroken!

Landelijk kennisnetwerk van houders van boerderijdieren

Waar komt het vogelgriepvirus H5N8 vandaan?

Ingediend door jinke op 21 november 2014 - 20:41
In de zomer van 2016 werd melding gemaakt van H5N8 uitbraken in wilde vogels rond het Uvs Nuur meer op de grens van Mongolië en Rusland. In de laatste 10 jaar zijn dergelijke meldingen meerdere malen een voorbode geweest voor verspreiding van HPAI virussen via wilde vogels naar Europa, India en Afrika.

In India, Hongarije, Polen, Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland zijn in het najaar van 2016 wilde vogels met H5N8 aangetroffen. In Duitsland gaat het om vogels, o.a. kuifeenden, in het gebied rond de ‘Plöner See’ en bij de Bodensee. In Hongarije is daarnaast op 27 oktober 2016 H5N8 op een kalkoenenbedrijf vastgesteld. Daarnaast is er veel activiteit van trekvogels richting het westen van Europa is gesignaleerd. De vindplaatsen in met name Polen en Noord-Duitsland sluiten aan bij deze informatie.
 

In Nederland zijn in november 2016 de eerste dode vogels (m.n. kuifeenden en futen) gevonden rond de Gouwzee, het Veluwemeer en in Rotterdam. Het ging om zeer grote aantallen dode wilde vogels. In zoverre wijkt het type mogelijk af van het virus dat in 2014 voor uitbraken in Nederland zorgde. Toen werd het virus in het wild slechts bij enkele smienten aangetroffen. In Duitsland werd het aangetroffen in enkele wintertalingen. Uit de analyse van het toenmalige ''Nederlandse'' virus is gebleken dat het veel overeenkomsten had met het virus dat is aangetroffen bij twee Koreaanse uitbraken en een Japanse uitbraak. Daarmee staat vrijwel vast dat het virus uit die contreien afkomstig is en via overdracht die heeft plaatsgevonden in Mongolië en Rusland naar West Europa is gekomen.

Mutatie hoogpathogeen ontstaat in intensieve pluimveehouderij
Ook in 2020 is het hoogpathogene H5N8 geïntroduceerd door wilde vogels. Uitbraken bij pluimveebedrijven gingen gepaard met de vondst van talrijke dode en zieke vogels langs de Wadden, in Groningen, Friesland, Utrecht, Noord Holland en Noord-Brabant. Hoogleraar Thijs Kuiken van Wageningen Universiteit heeft een studie gemaakt van H5N8. Hoogpathogene vogelgriepvirussen ontstaan uit laagpathogene virussen door een mutatie, aldus Kuiken. Deze mutaties worden vrijwel uitsluitend voor in intensieve pluimveehouderijen. H5N8 is in 1996 ontdekt in gehouden ganzen in China, Guangdong. Het heeft zich destijds in de regio langzaam verspreid via de handel in pluimvee.

In 2005 gebeurde er iets ongewoons, aldus Kuiken. Het virus verspreidde zich via wilde vogels, die geïnfecteerd waren geraakt door besmet pluimvee. Gewoonlijk verspreiden wilde vogels alleen laagpathogene virussen, maar dit keer gingen ze er met het hoogpathogene H5N8 vandoor. Besmette wilde vogels kunnen in het trekseizoen het virus aan elkaar doorgeven en zo kan het virus zich over grote afstanden verspreiden. Zo kan het uiteindelijk ook in Nederland terecht komen.

In 2016/2017 werden er zeer veel (meer dan 13.000) dode wilde vogels in Nederland aangetroffen. Een aantal dat vermoedelijk in 2020/2021 zal worden geëvenaard.

Dossier

Bezoek ook onze Boekenpagina, klik hier