Fries Roodbont

Fries Roodbont: Koeien in de weiden van de lage landen.De roodbonten zijn hét oorspronkelijke ras in Fryslân. Volgens de Stichting Roodbont Fries Vee, vijftien jaar geleden opgericht om het ras in stand te houden, is het een uitgemaakte zaak dat de veestapel in Noord Nederland voor 1800 voornamelijk bestond uit roodbonte dieren. In de eeuwen daarna kreeg het zwartbonte vee echter de overhand. Zo nu en dan kwam er een roodbont kalf uit zwartbonte ouders, maar dat sneuvelde maar al te vaak ten gevolge van een strikt anti-roodbont beleid van het in 1874 opgerichte Nederlandse Rundvee Stamboek. De Amerikanen vroegen om zwartbont en dus kreeg die kleur de overhand.

In de 20e eeuw waren er nog steeds boeren die vasthielden aan de rode kleur. Het was de redding van het ras. Hoewel het er anno 2007 met driehonderd resterende koeien, waarvan tien procent stieren en sperma in de genenbank van het Centrum voor Genetische bronnen Nederland, bepaald niet rooskleurig voorstaat, is de situatie toch al beduidend beter dan in 1993 toen er nog maar zeventien koeien over waren.

Een deel van de Fries roodbonte koeien stamt in de mannelijke lijn af van de stier Vondeling I, in 1914 als laatste ingeschreven in het hulpboek van het Friesch Rundvee Stamboek. Getuige zijn naam ooit langs de weg gelegd of misschien wel achtergelaten bij een boer.
Andere Fries roodbonten zijn het resultaat van kruisingen van twee zwartbonte Fries-Hollandse koeien met een roodfactor, een enkelvoudig recessief gen. De nazaten van Vondeling I en die van de Fries-Hollandse koeien zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden. Wat betreft exterieur, type en tekening lijken de twee sterk op elkaar. Het zijn beide goed in het vlees zittende melkkoeien. Genetisch onderzoek moet nog aantonen waar precies het verschil zit tussen de roodbonten die door het zwartbonte Fries Hollandse ras zijn beïnvloed en de ‘’zuivere’’’roodbonten. Duidelijk is wel dat als de roodbonte Fries-Hollandse koeien niet worden meegerekend, er hooguit enkele tientallen Fries roodbonten overblijven. (1)

• Runderrassen 
• Runderen: soort en geschiedenis 
• Algemeen overzicht runderen
• Homepage Landelijk Kennisnetwerk Levende Have

(1) Roodbonte Friese koe ras van het jaar 2008, Levende Have december 2007