Voeding van kippen

_______________________________________________________________

Kippen hebben behoefte aan water en vast kippenvoer. Dat voer kan bestaan uit groenvoer, zaden en granen, wormen en insecten. Ook is er speciaal legvoer voor kippen of onderhoudsvoer.

Kippen die los lopen, voorzien zelf voor een groot deel in hun voedsel. Zij kunnen twee keer per dag wat graan (niet teveel, want daar worden ze al gauw te dik van ) en legkorrel of legmeel bijgevoerd krijgen. Legkorrel wordt gemaakt door de verschillende ingedrienten zeer fijn te vermalen, te verhitten en vochtig te maken, zodat ze geperst kunnen worden. Legmeel wordt doorgaans grover gemalen, waardoor de vezels grotendeels behouden blijven. Vezels activeren de spiermaag en dragen bij aan een goede darmfunctie. Bij goed legmeel zijn de afzonderlijke ingredienten nog enigszins te onderscheiden.

Invloed van voer op de eieren
Het kippenvoer heeft veel invloed op de kwaliteit van de broedeieren. Broedresultaten kunnen ineens verslechteren terwijl men niet van voermerk is veranderd. De oorzaak kan liggen bij een veranderde samenstelling van het voer bij de fabrikant.
De hoeveelheid en samenstelling van de vitaminen en mineralen in het voer spelen een grote rol bij de kwaliteit van broedeieren. Zelfs de weersgesteldheid tijdens de opslag van het graan kan van invloed zijn op de voedingswaarde en uiteindelijk de broedresultaten.

Voeren: binnen of buiten?
Om verschillende redenen is het goed de kippen binnen te voeren. Binnen kan het voer niet in contact komen met wilde (water)vogels die mogelijk besmettelijke ziekten overbrengen. Binnen kan het voer zich ook niet vermengen met ongewenste stoffen, zoals dioxine. (1) Over de plaats waarop het water het best kan worden aangeboden, zijn de meningen verdeeld. De overheid adviseert ten tijde van de vogeltrek het pluimvee binnen water te geven, in verband met eventuele besmetting met het vogelgriepvirus. Anderzijds kan het water binnen makkelijk geinfecteerd raken met andere ziektekiemen. Voer en water kunnen ook buiten worden aangeboden op een verhoging, onder een overkapping.

Voor kuikens bestaat apart voer. Ze hebben vooral veel eiwit nodig. Legvoer is ongeschikt in de opfokperiode.  

Kruiden voor kippen
Kippen zijn gek op groenvoer. Ze eten graag gras, maar ook groenten, fruit en kruiden. Muur, ook wel vogelmuur genoemd (in het Engels Chickenweed), is een van de favorieten van de kip. Geen wonder: behalve dat ze het lekker vinden, bevat het ook nog eens belangrijke bouwstoffen: ijzer, calcium, magnesium, kalium, kiezelzuur en vitamine C.
Kruiden door het voer kunnen de smakelijkheid vergroten. Daarnaast zijn ze van invloed op de gezondheid van de kip. De spijsvertering, stofwisseling en het immuunsysteem kunnen erdoor worden verbeterd. Een voorbeeld is knoflook: dit werkt tegen schadelijke darmbacteriën, het beschermt de levercellen tegen vergiftiging, het werkt tegen darmparasieten, het verhoogt de productie van spijsverteringssappen en desinfecteert de ademhalingswegen. Ook met brandnetel, lijnzaad, kamille en paardebloem valt bij kippen heel wat eer te behalen.

Kip die het koud heeft, wil meer eten
Het klinkt heel logisch: een kip die het koud heeft, wil meer eten. Maar hoeveel meer? Onderzoekers van Wageningen Universiteit hebben het uitgezocht: gemiddeld neemt de energiebehoefte met 1,8 % toe als de temperatuur met 1 graad daalt. Op het moment dat de omgevingstemperatuur met 10°C daalt, neemt de onderhoudsbehoefte dus toe met gemiddeld 18 %.
Kippen compenseren hun warmteverlies dus door meer te eten. Daarnaast anticiperen kippen op kou door een dikker verenkleed in de winter. Ook zorgen buiten lopende kippen ervoor dat ze zo min mogelijk kou lijden door een beschutte plek op te zoeken.

Ruwvoer voor kippen
Uit hetzelfde onderzoek komt naar voren dat ruwvoer een positief effect lijkt te hebben op de gezondheid, het gedrag en het welzijn van leghennen. Het foerageergedrag neemt toe en het verenpikken neemt af na het voeren van bijvoorbeeld stro, maiskuil, wortels of gerst/erwtenkuil. Verder is aangetoond dat ruwe vezels de activiteit van de spiermaag stimuleren en het risico op bacteriële en worminfecties verlagen.
Nadeel van ruwvoer is echter de zeer geringe voedingswaarde. Het hoge ruwvezelgehalte wordt slecht door pluimvee verteerd. Het zou ook de opname van het basisrantsoen ongunstig beïnvloeden, met het risico op een verlaging van de eiwit- en energieopname. Met andere woorden: geef ruwvoer aan uw kippen, maar wel met mate. Zorg ervoor dat ze voldoende van hun normale voer eten.

Vitaminen en mineralen
Gaat de conditie van de kippen gedurende de wintermaanden zichtbaar achteruit, dan kan het geen kwaad wat extra vitaminen en mineralen te verstrekken. Er zijn vloeibare supplementen te koop die aan het drinkwater kunnen worden toegevoegd.

Hennepzaad en brandnetelzaad goed voor de leg
Kippen raken van hennep en brandnetelzaad goed aan de leg. Ze zouden er zelfs hun winterstop voor opheffen. Het zaad van de cannabis sativa bestaat voor 9% uit water, voor 18-19% uit proteïnen, voor 32-36% uit lipiden (vetten), voor 18% uit koolhydraten, voor 26-27% uit cellulose, en voor 5-5,5% uit as. Er zitten meer proteïnen en vetten in hennepzaad dan in maïs. Die vetten zijn nuttig om warmte te produceren.
De lichaamtemperatuur van de kip ligt tussen de 39,6 en 43,6 graden. Een kip heeft verhoudingsgewijs meer energie nodig dan de mens om afkoeling van de vitale organen te voorkomen. Hier bewijzen de lipiden hun grote dienst.(2)

Gerelateerde onderwerpen:

• Kippenvoer
• Legvoer voor kippen
• Voeding van kuikens
• Water voor kippen
• Kip die het koud heeft wil meer eten

Terug naar:

• Verzorging van kippen
• Kippen
• Pluimvee
• Homepage Landelijk Kennisnetwerk Levende Have