Luizen, vlooien en mijten bij kippen
Kippen kunnen last hebben van luizen, vlooien en mijten.
Luizen
Kippenluizen zijn zichtbaar met het blote oog en te herkennen aan 6 pootjes. Je hebt de bruine lichaamsluis, veerluis, de donsluis, goniodes, vleugelluis en kippenkopluis. Deze luizen bevinden zich op de kip en veroorzaken kaalheid, jeuk, onrust en eventueel bloedarmoede. Behandelen met een anti-luis middel voor kippen. Na circa 3 weken behandeling herhalen. Zorg ervoor dat de kippen geregeld een stofbad kunnen nemen.
Vlooien
Vlooien zijn net als luizen met het blote oog zichtbaar. Ook deze bezitten 6 pootjes, maar ze zijn vooral te herkennen aan hun beweeglijkheid. Bij aanraking springen ze weg. Vlooien hebben grotere gevolgen voor de gezondheid van de kip dan luizen. Ze kunnen ernstige bloedarmoede veroorzaken. Maak het hok grondig schoon en behandel hok en kippen met een middel tegen vlooien. Herhaal dit een paar keer, net zo lang totdat alle vlooieneitjes zijn uitgekomen en bestreden.
Witte en Rode Bloedmijt (Bloedluis)
De bekendste soorten zijn de witte en de rode bloedluis. Een bloedluis is overigens geen luis (die heeft zes poten) maar een 1 millimeter grote mijt (die heeft acht poten). Vandaar de ook algemeen gebruikte en betere benaming: rode bloedmijt.
Overdag zie je ze amper op de kippen. Ze houden zich schuil in spleten en kieren, onder zitstokken, legnesten of voerbakken, in het strooisel. ’s Nachts kun je met behulp van een zaklamp zien dat de mijten zich overal bevinden. Kippen kunnen er behoorlijk ziek van zijn: ze worden gebeten en bij een ernstige plaag ontstaat bloedarmoede. De mijten kunnen ook andere ziektes overbrengen, zoals de E-coli bacterie.
Behandeling
Eerder toegestane bestrijdingsmiddelen zoals Carbaryl (carbolineum), zijn vanwege de schadelijkheid voor mens en milieu uit de handel. Een effectieve behandeling is het dierverblijf verhitten met stoom of water van minimaal 70 graden. Een goede hygiëne en het hok geregeld met witte kalk behandelen, werkt preventief tegen de bloedluis. Hang de zitstokken zwevend op, met behulp van draadeinden. De draadeinden kunnen worden behandeld met biodiesel. Daar zijn de mijten niet tegen bestand. (1)
Een vrij onbekende, maar makkelijke en erg effectieve methode is: een verfstripfohn op alle naden en kieren zetten (let op brandgevaar!). Ook een stoomreiniger (geen brandgevaar!) is erg effectief. Deze is te koop in de doe-het-zelfzaak. Maak eerst alles schoon met heet sodawater, dan de fohn erop en je hoort de beestjes onder je handen knappen. Vergeet vooral de plekken onder de zitstok en in de legnesten niet. Na zorgvuldig overal gefohnt te hebben, moet je alle wanden en kieren en zitstokken inborstelen met droge witkalk, te koop bij Welkoop, Agradi en duivenspecialist. Dat voorkomt dat de bloedluis terugkomt.
Zie ook het filmpje "Help bloedluis in mijn hok"
Anti bloedluis spray
Op de kippen zelf werkt een anti-bloedluisspray. Deze is onder andere te koop in de dierenspeciaalzaak. Dit is echter niet genoeg om bloedluis te bestrijden.
Synthetische pyrethoide of groene zeep met spiritus
Andere methode is sprayen met een synthetisch pyrethoide. Dit kost 20 tot 30 euro voor een heel hok, binnen een half uurtje ben je klaar. Laat de kippen wel minstens een halve dag buiten het hok.(2)
De bloedluis is tevens te bestrijden zoals ook luizen in rozen en fruit te bestrijden zijn: sprayen met een mengsel van groene zeep en spiritus. Spray zowel het hok, als de dieren met een plantenspuit. Vergeet vooral niet onder de vleugels te spuiten.
Anti bloedluis systeem
Ook het hok behandelen met olie is een veelgebruikte methode, zowel ter bestrijding als ter voorkoming. Het Anti Bloedluis Systeem (ABS) is gebaseerd op de manier waarop men in de tropen de termieten van tafel houdt: de tafelpoten worden in een bakje met water geplaatst. Zo werkt het ABS ook: het onderstel van de zitstokken wordt in bakjes met biodiesel geplaatst. Zo kunnen de bloedluizen de zitstok niet bereiken.
Bloedluistest
Wilt u weten hoeveel bloedluis er in het hok aanwezig is? Doe de bloedluistest met behulp van een opgerold stukje karton in een kunststof pijpje. Rick van Emous, onderzoeker pluimveehouderij ASG Wageningen heeft het bedacht. Bloedluizen verstoppen zich er graag in, is zijn ervaring. Het buisje wordt voordat het in het hok wordt geplaatst gewogen en daarna. Dat gebeurt met een uiterst nauwkeurige weegschaal. Met een extra kartonnetje controleert hij of het gewicht wellicht beïnvloed is door uitdroging of verzadiging en corrigeert daarvoor. Ook zouden het aantal bruine en rode ‘korreltjes’ – allemaal bloedluizen – kunnen worden geschat. Een buisje blijkt al gauw duizend tot tweeduizend stuks te bevatten.
Gerelateerde onderwerpen:
Terug naar:
(1) Krabbende kippen, Levende Have oktober 2004
(2) Dierenarts Leo van Merwijk, Bata4en - Kliniek voor dieren
U kunt zelf ook kennis toevoegen aan het kennisnetwerk. Klik op Kennisnetwerk voor meer informatie over de opzet en werkwijze. Geeft de Kennisbank geen antwoord op uw vraag, leg deze dan voor aan de Vraagbaak.
