Gedrag van kippen
Kippen zijn sociale dieren met een eigen dominantiehierarchie: de pikorde. Deze rangorde is bij hennen doorgaans zeer stabiel. Kippen hebben afleiding nodig. Als die afleiding niet geboden wordt, richten ze die aandacht op elkaar en pikken ze naar elkaar.
Een kip is de hele dag in de weer en heeft slechts een paar uur per dag vrij waarin zij niets ‘moet’. En als ze niets moet, neemt ze een stofbad of zandbad en poetst ze haar verenkleed met vet uit de vetnippel op de rug. Deze handelingen bevorderen het welbevinden van een kip. (1)
Een belangrijke soorteigenschap van de gedomestiseerde kip is dat ze scharrelt. Het gedrag kenmerkt zich door nieuwsgierigheid.(1) De grootte van een gebied waarover een toom zich verspreidt is afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel, geschikte slaapplaatsen en geschikte schuilplaatsen. Zoekend naar voedsel krabben ze de grond los en onderzoeken deze met de snavel op eetbare zaken, zoals zaden, wormpjes, insecten.
Bij voldoende voedselaanbod zijn kippen opmerkelijk honkvast en verplaatsen ze zich zelden meer dan vijftig meter van hun overnachtingsplaats. Het gebied van verwilderde kippen kan zich uitstrekken tot een halve hectare. De maximaal gemeten afstand die een toom kippen aflegt is gemeten in Thailand: 32 kilometer.(2)
Vreemde kippen, die verschillen in grootte of temperament, worden door een vaste toom hanen en hennen meestal niet geaccepteerd. Maar ook binnen de vaste groep kan geregeld strijd ontstaan over de rangorde. Dit gaat gepaard met pikken, waarbij de hogere in rang pikt en de lagere in rang gepikt wordt.
Dat pikken kan extreme vormen aannemen ten gevolge van overbevolking of verveling. Slaat verenpikken toe in een groep, dan blijft het niet bij één dier, kippen kopiëren het gedrag massaal. Soms leidt het zelfs tot kannibalisme. Kippen kunnen elkaar zo ernstig verwonden dat de dood erop volgt. (3)
De meeste hobbyisten houden kippen voor de eieren. Door legnesten in het kippenhok aan te brengen kan het eieren leggen enigszins worden gestuurd. Valnesten zijn een goede remedie tegen het zogeheten eieren pikken.
De ene kip wordt makkelijker broeds dan de andere. Dat heeft onder meer met het ras en met het seizoen te maken. Maar de broedsheid kan ook worden beïnvloed door de voeding en door de eieren te laten liggen.
Terug naar:
(1) Je moet eerst naar een kip kijken om ze goed te kunnen verzorgen, Levende Have oktober 2005
(2) Natuurlijk gedrag van legkippen en vleeskuikens, RDA juni 2006
U kunt zelf ook kennis toevoegen aan het kennisnetwerk. Klik op Kennisnetwerk voor meer informatie over de opzet en werkwijze. Geeft de Kennisbank geen antwoord op uw vraag, leg deze dan voor aan de Vraagbaak.
