Coccidiose bij kippen

Coccidiose bij kippen wordt veroorzaakt door een darmparasiet waarvan zo’n negen varianten bekend zijn. De kip heeft diarree en een bloederige ontlasting. Bloedingen kunnen zo heftig zijn dat de kip eraan overlijdt. Bijverschijnselen zijn een ruig verenkleed, het laten hangen van de vleugels, matheid en een verminderde drink- en eetlust.
De parasiet is gastheer gebonden, dat wil zeggen dat hij niet overdraagbaar is op mensen of andere diersoorten. Bij sectie vertonen de slachtoffers ontstekingen aan de dunne of blinde darm.

Kip zit bol en is lusteloos
Een typisch beeld dat als voorbode dient voor coccidiose is een minder alert dier in de koppel. Het dier zit af en toe 'bol', is wat lusteloos maar eet wel gewoon mee met de groep. Bij het rammelen met de voerbak of een onverwacht geluid worden ze weer actief, om na verloop van tijd weer in te dutten. Bij het in de hand nemen van het dier blijkt dat het minder goed in het vlees zit. De darmen kunnen wat zijn opgezet en aanraking van de buikwand kan pijnlijk zijn. Mestonderzoek van de zwakkere dieren kan vervolgens uitsluitsel bieden.
Vooral jonge kippen zijn vatbaar. Na een eerste infectie treedt er immuniteit op voor de variant coccidiose waarmee de kip besmet is geweest. 
Cocciodiose verorzaakt door E. tenella leidt tot verlies aan eetlust en bloederige diarree. De gevolgen zijn zeer ernstig. De kip kan eraan dood gaan. Andere soorten zijn vaak miner ernstig, maar kunnen toch ook leiden tot bloed in uitwerpselen en sterfte, met uitzondering van de E. praecox.

Preventie
Een coccidiose-uitbraak komt vaak voor bij warm en vochtig weer. Daarom is de plaats van de waterbak van belang. Liefst buiten en binnen altijd op een verhoginkje met een gazen bodem, zodat de kippen niet bij het gemorste water kunnen.
Hoe kleiner de huisvesting, hoe meer kans op deze parasiet. Intensief fokken en veel dieren in een beperkte ruimte brengen vrijwel automatisch coccidiose met zich mee. Ook stress kan de vatbaarheid voor coccidiose vergroten. Voeding is eveneens belangrijk. Een kip die goed voer krijgt, heeft een beter functionerend afweermechnisme.

Behandeling van coccidiose
Is er sprake van coccidiose dan moet zowel het binnenverblijf als de ren worden behandeld met witte kalk. Deze heeft een ontsmettende werking. oocysten zijn resistent tegen de meeste ontsmettingsmiddelen. Verder is hygiëne in de ren belangrijk. Ook kan men de bovenlaag van de grond verwijderen en vervangen door een nieuwe laag. (1)
Ter bestrijding van coccidiose zijn verschillende middelen in de handel. Ga voor advies te rade bij een deskundige dierenarts. De meeste pluimveedierenartsen hebben vooral kennis op het gebied van coccidiosebehandeling in de intensieve pluimveehouderij en gaan uit van een andere doelstelling. Voor hobbyisten is het niet van belang dat de kip snel weer in productie komt, maar juist dat het een gelijkmatige en dus relatief langzame groei doormaakt.
Naast medicatie is vooral ook de voeding van belang. Eventuele tekorten in de voeding zijn in de regel met kunstmatige supplementen of met aangepaste natuurlijke producten weer op peil te brengen. (2)

Vaccinatie en preventief behandelen tegen coccidiose
Vccinatie tegen coccidiose is mogelijk. Uit het onderzoek is gebleken dat de coccidiose veroorzakende parasieten vaak resistent zijn tegen anticoccidiosemiddelen. Er is dan ook een toenemende vraag naar betere en andere bestrijdingsmethoden.
Inenting met vaccins bestaande uit voor anti-coccidiosemiddelen gevoelige parasieten lijkt een goede mogelijkheid Er zijn levende vaccins die verschillende varianten van de parasiet bevatten. Het is belangrijk dat alle dieren tegelijk worden ingeent.
Het middel Baycox kan ook preventief worden ingezet. Het belangrijkste voordeel van Baycox is dat het niet interfereert met de immuniteitsopbouw van hoenders tegen coccidiose. Met andere woorden: toediening van Baycox beperkt de ziekte tot het minimum en laat tegelijk toe dat de hoenders immuniteit opbouwen tegen herbesmettingen. (3)

Terug naar:

• Gezondheid van kippen
• Kippen
• Pluimvee
• Homepage Landelijk Kennisnetwerk Levende Have

 

(1) Pluimvee de ruimte bieden is het hele eieren eten, Levende Have augustus 2005
(2) Inventarisatie en nieuwe invalshoeken bij de ziekte coccidiose bij hoenders in de hobbysfeer, Otto Boswinkel
(3) Coccidiose behandelen met Baycox nog vóór er diarree optreedt: een nieuwe, hoopgevende invalshoek bij hoenders in de hobbysfeer. Otto Boswinkel in Fokkersbelangen.