Mestonderzoek

Mestonderzoek kan nodig zijn bij ziekteverschijnselen (coccidiose) en om eitjes van wormen op te sporen. De eigen dierenarts heeft faciliteiten voor het uitvoeren van een dergelijk onderzoek.

Het oplossen van een handvol mest in een bakje water levert soms al veel verrassingen op. Van belang is ook de kleur van de mest, die kan variëren van pikzwart, via rood, groen tot gelig. Vooral zwart en rood of rode klodders geven reden tot voorzichtigheid, omdat er maag- of darmbloedingen of agressieve darmontstekingen in het spel kunnen zijn. Groene mest kan, naast vers gras, veroorzaakt worden door bacteriële infecties, zoals salmonella. Gelige mest komt nogal eens bij jonge dieren voor. Het is niet direct verontrustend, soms duidt het op een slechte vertering van de melk, maar het kan ook veroorzaakt worden door leverziekten of E. Coli infecties.

Bij dunne mest is het altijd oppassen geblazen, vooral als deze waterdun is. Waterdunne mest is eigenlijk altijd het gevolg van een ziekte. De toestand van een dier kan snel verslechteren ten gevolge van uitdroging. Hierbij zijn adequate maatregelen vereist, zoals het toedienen van extra drinkwater met bepaalde vochtvasthoudende electrolyten preparaten of het toedienen van infusen. Dunne mest wordt soms veroorzaakt door acute rantsoenveranderingen zoals het inscharen in een nieuwe eiwitrijke weide. Meestal echter zijn er infecties in het spel, zoals worminfecties of besmetting met coccidiose of bepaalde bacteriesoorten. De eerste behandeling zal meestal bestaan uit het ontwormen van de dieren, maar als dat niet snel resultaat oplevert, is nader onderzoek noodzakelijk. Wellicht zijn parasieten de oorzaak niet of er is niet goed ontwormd. Een meer strategisch bestrijdingsbeleid kan gewenst zijn.Nader onderzoek bestaat uit het via een microscoop bekijken van een mestmonster of een monster op bacteriologische kweek zetten. In het laboratorium kunnen ophopingsmethoden worden toegepast om wormeieren uit het monster te ‘verzamelen’, zodat zij beter te vinden zijn. Ook kunnen bepaalde kweekmethoden of kleuringen worden toegepast om de eieren of de bacteriën beter zichtbaar te maken.

Bij het verzamelen van de mestmonsters in speciaal daarvoor bestemde bekertjes (met een lepeltje) of plastic zakjes, kan gekozen worden voor het nemen van individuele monsters of een verzamelmonster. Wel dient men erop te letten dat er verse monsters genomen worden van de probleemdieren, die nog zo min mogelijk verontreinigd zijn. In oudere monsters kunnen na korte tijd al zogenaamde aardnematoden (aardwormpjes) binnen gedrongen zijn, die de onderzoeker op een dwaalspoor kunnen brengen. Is het de bedoeling om bacteriologisch onderzoek te doen, dan is het zeker van belang dat het monster niet verontreinigd is en kan het het beste direct afgenomen worden. (1)

(1) Mest, Levende Have augustus 2005