Ingrepenbesluit

De Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (GWWD) kent een artikel dat lichamelijke ingrepen bij dieren verbiedt. Van een ingreep is sprake wanneer een deel of delen van het lichaam wordt of worden verwijderd, of beschadigd. Aan dit verbod ligt het beginsel van de integriteit van het dier ten grondslag; het dier moet niet via ingrepen worden aangepast aan de wensen van de mens.

Geen regel zonder uitzondering, want in een aantal gevallen is het verrichten van ingrepen noodzakelijk, zoals de mogelijkheid om koeien te onthoornen, of ter uitvoering van de I&R-regelingen (oormerken). Deze uitzonderingen op het verbod op het plegen van ingrepen bij dieren zijn vastgelegd in het Ingrepenbesluit, gebaseerd op de GWWD.

Bij varkens is sinds 1 januari 2009 het knippen van de hoektanden verboden. Dit tandenknippen gebeurde vaak op biggenleeftijd, om beschadiging aan de uier en tepels van zeugen te voorkomen. De ingreep geeft echter vaak verwondingen, is pijnlijk en kan leiden tot splinteren. Vijlen van de tanden, dat veiliger en pijnloos zou zijn, mag nog wel indien blijkt dat bij zeugen kwetsuren ontstaan door zogende biggen of indien zich op het bedrijf bij oudere varkens verwondingen voordoen aan staart of oren door bijterij. De biggen waarvan de tanden gevijld worden, mogen dan niet ouder zijn dan zeven dagen.

Voor het couperen van schapenstaarten gold lange tijd een vrijstelling, maar die is vanaf 1 januari 2008 van de baan. Vrijstellingen zijn er nog wel voor de Suffolk, Hampshire Down en Clun Forest, om het fokprogramma van dieren met korte staarten een kans te geven.

Het koudmerken van runderen is sinds september 2006 definitief verboden.

Binnen de pluimveehouderij gaat het om een aantal ingrepen, zoals het snavelbehandelen, verwijderen van de sporen, verwijderen van een deel van de achterste teen, het dubben van kammen. Deze ingrepen blijven mogelijk, omdat een verbod grotere welzijnsproblemen tot gevolg heeft dan het toestaan van de ingrepen. Alleen het snavelbehandelen bij eenden is sinds 2006 taboe. De overgangstermijn voor de overige ingrepen bij pluimvee is tot en met 2011 verlengd. (1)

Overige (algemene) regelgeving:

• Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren
• Regelgeving diergeneesmiddelen
• Europese Transportverordening
• Regelgeving destructie
• Meststoffenwet
• Hygienewetgeving
• Besluit Landbouw Milieubeheer

Terug naar:

• Verzorging van kippen
• Regelgeving voor varkens 
• Regelgeving voor paarden
• Regelgeving voor runderen
• Regelgeving voor alle diersoorten 
• Homepage Landelijk Kennisnetwerk Levende Have

(1) Ingrepenbesluit verder aangescherpt, Luuk Boerema, Levende Have augustus 2006