Zorg en begeleiding op een zorgboerderij

Zinvolle dagbesteding, een (re)integratietraject, een vakantieverblijf of een thuis: elke zorgboer maakt de afweging wat hij met zijn zorgboerderij kan en wil bieden. De begeleiding van de hulpboeren zal in sommige gevallen volledig door de boer of boerin gebeuren, maar vaak ook geheel of gedeeltelijk door deskundigen van buitenaf.

Aanbod
Dagbesteding is de meest voorkomende vorm van begeleiding op een zorgboerderij. Het gaat dan om het bieden van een zinvolle daginvulling voor mensen die daar zorg of hulp bij nodig hebben. Dat kan zeer uiteenlopende vormen aannemen, van het puur genieten van de aanwezige dieren en natuur (‘beleving’) tot het toewerken naar een bepaald leerdoel (bijvoorbeeld het leren functioneren in een groep). In de afgelopen jaren hebben steeds meer zorgboerderijen zich toegelegd op het bieden van een (re)integratietraject, waarbij de hulpboeren via hun werk op de zorgboerderij langzaam worden voorbereid op terugkeer in de samenleving (gedetineerden, verslaafden) en/of op een reguliere baan op de arbeidsmarkt (langdurig werklozen, mensen met een burn-out).

Naast dagopvang bieden sommige zorgboerderijen ook weekend- en vakantieopvang, waarbij de deelnemers voor een korte periode kunnen logeren op de zorgboerderij. Op een enkele zorgboerderij kunnen de deelnemers zelfs wonen. Aangezien dit nogal wat vergt van de zorgboer op het gebied van administratie, wetgeving en financiering, zullen kleine zorgboeren hier in de regel niet voor kiezen.

Externe begeleiders
Afhankelijk van de hulpbehoevendheid van de op de zorgboerderij aanwezige deelnemers  kan de begeleiding volledig door de boer of boerin plaatsvinden dan wel geheel of gedeeltelijk door begeleiders van buitenaf. Vaak is dat ook afhankelijk van de kennis en ervaring van de zorgboeren; in veel gevallen heeft de boerin van de zorgboerderij voorheen al in de zorgsector gewerkt.

Bij externe begeleiders kan het bijvoorbeeld gaan om therapeuten, verzorgenden en verpleegkundigen. Als de deelnemers op een zorgboerderij medische zorg nodig hebben, dan mag die zorg sowieso alleen verleend worden door een gediplomeerde verpleegkundige of verzorgende die staat ingeschreven in het zogenoemde BIG-register. Soms mag een zorgboer wel zelf medicatie verstrekken aan de deelnemers, maar dat mag alleen als de arts van de deelnemer de boer daartoe officieel toe gemachtigd heeft.

Begeleiders van buitenaf kunnen mensen zijn die door de boer zelf ingehuurd en betaald worden, maar ook mensen die ingehuurd zijn door of in dienst zijn van een (zorg)instelling. In het laatste geval moeten tussen boer en instelling duidelijke afspraken gemaakt worden over verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid, begeleiding, financiën, enzovoorts.