Q-koorts regels

Na een grootscheepse vaccinatie van alle melkgeiten en melkschapen in 2009 en 2010 is op 14 september 2010 het aantal maatregelen om de Q-koorts epidemie in te dammen, versoepeld. Drachtige dieren bij besmette bedrijven met melkgeiten en melkschapen worden niet langer geruimd, mits er gevaccineerd is.

Sinds de uitbraak van de Q-koortsepidemie zijn er vele bedrijven besmet verklaard. Op een vlekkenkaart is aangegeven waar de besmettingsgevallen zich bevinden.

Wat de maatregelen betreft maakt het ministerie van EL&I onderscheid tussen verschillende typen bedrijven en houderijen (zie bijlage). Zo zijn er maatregelen voor:

• Melkgeiten-en melkschapenbedrijven met meer dan 50 dieren ('vrije bedrijven')
• Melkgeiten-en melkschapenbedrijven met meer dan 50 dieren die op basis van het tankmelkonderzoek verdacht zijn verklaard ('verdachte bedrijven')
• Melkgeiten- en melkschapenbedrijven met meer dan 50 dieren die op basis van het tankmelkonderzoek besmet zijn verklaard ('besmette bedrijven')
• Opfokbedrijven met meer dan 50 geiten of schapen bestemd voor de melkproductie
• Bedrijven met een publieksfunctie
• Houders van schapen in rondtrekkende kuddes en dieren in natuurgebieden
• Bedrijven met meer dan 50 ooien en rammen (fokschapen)
• Kleinschalige melkgeiten- en melkschapenhouders met minder dan 50 dieren zonder publieksfunctie
• Hobbydierhouders

Bedrijven met een publieksfunctie:
Verplichte maatregelen:

• Meldplicht: Op grond van de Gezondheids en Welzijnswet voor Dieren (GWWD) zijn houders en dierenartsen verplicht verschijnselen van een besmettelijke dierziekte te melden bij de nVWA. Abortussen is één van de kenmerken van Q koorts op een geiten- of schapenbedrijf. Daarom moeten geiten- of schapenhouders abortussen melden bij de nVWA. Na melding doet de nVWA onderzoek op het bedrijf. Onderdeel van dit onderzoek is een test op de aanwezigheid van de Q-koortsbacterie.

• Vaccinatieplicht: alle schapen en geiten op bedrijven met een publieksfunctie moeten vóór 1 januari 2012 zijn ingeënt tegen Q-koorts. Na 2012 geldt als uiterste vaccinatiedatum 1 augustus. De dieren moeten in ieder geval twee weken voordat ze een dier dekken of gedekt worden, zijn gevaccineerd. Vaccinaties van ieder dier moet worden vastgelegd in het I&R systeem door de veehouder. Tevens moeten veehouders een vaccinatieformulier invullen en deze mede laten ondertekenen door hun dierenarts. Het formulier moet samen met de dierenartsfactuur twee jaar op het bedrijf bewaard worden. Schapen en geiten die voor het eerst gevaccineerd worden, moeten tweemaal worden ingeënt met een tussenpoos van tenminste 3 weken. Dieren die in 2010 al gevaccineerd zijn, krijgen één herhalingsvaccinatie. De vaccinatieplicht geldt niet voor dieren die in 2010 geboren worden en ook dit jaar worden afgevoerd naar de slacht. Deze niet-gevaccineerde dieren mogen in de tussentijd niet worden ingezet voor de fok.

• Gescheiden aflammeren: schapen en geiten moeten na vier maanden dracht tot twee weken na het lammeren binnen gehouden worden en worden afgezonderd van bezoekers. Als een kinderboerderij niet de beschikking heeft over een dergelijke ruimte, is het bedrijf verplicht de drachtige geiten en schapen af te laten lammeren op een locatie zonder publieksfunctie. Geiten of schapen op een locatie met een publieksfunctie, die van deze locatie worden afgevoerd om af te lammeren omdat de houder geen aparte ruimte heeft om de dieren afgezonderd te laten aflammeren, mogen altijd terug naar desbetreffende locatie met een publieksfunctie. Het afgezonderd houden van het publiek geldt ook voor de geboren lammetjes.

• Identificatie en Registratie (I&R): schapen en geiten moeten binnen zes maanden na hun geboorte worden geregistreerd in het I&R systeem. Verder moet per dier worden vastgelegd of het dier is gevaccineerd (binnen drie werkdagen na vaccinatie).
  
• De aanvoer van geiten en schapen, met uitzondering van dieren jonger dan 3 maanden, op locaties met een publieksfunctie, is voortaan alleen mogelijk als deze dieren gevaccineerd zijn. Dit sluit aan op het huidige beleid waarbij vaccinatie de belangrijkste pijler is.

Kleinschalige melkgeiten- en melkschapenhouders met minder dan 50 dieren zonder publieksfunctie

Verplichte maatregelen:

• Meldplicht: Op grond van de Gezondheids en Welzijnswet voor Dieren (GWWD) zijn houders en dierenartsen verplicht verschijnselen van een besmettelijke dierziekte te melden bij de VWA. Abortussen is één van de kenmerken van Q-koorts op een geiten- of schapenbedrijf. Daarom moeten geiten- of schapenhouders abortussen melden bij de VWA. Na melding doet de VWA onderzoek op het bedrijf. Onderdeel van dit onderzoek is een test op de aanwezigheid van de Q-koortsbacterie.
• Identificatie en Registratie (I&R): schapen en geiten moeten binnen zes maanden na hun geboorte worden geregistreerd in het I&R systeem.

Adviezen:

• Hygiëneprotocol: zie Voorzorgsmaatregelen bij aflammeren en verwerpen.

Hobbydierhouders
Verplichte maatregelen:

• Identificatie en Registratie (I&R): schapen en geiten moeten binnen zes maanden na hun geboorte worden geregistreerd in het I&R systeem.
• Meldplicht: Op grond van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren (GWWD) zijn houders en die-renartsen verplicht verschijnselen van een besmettelijke dierziekte te melden bij de VWA. Abortussen is één van de kenmerken van Q-koorts op een geiten- of schapenbedrijf (alle geiten en schapenhouders, dus ook hobbydierhouders, worden in de wet gezien als 'bedrijf'). Daarom moeten geiten- of schapenhouders abortussen melden bij de VWA. Na melding doet de VWA onderzoek op het bedrijf. Onderdeel van dit onderzoek is een test op de aanwezigheid van de Qkoortsbacterie.
  
  Adviezen:

• Hygiëneprotocol: zie Voorzorgsmaatregelen bij aflammeren en verwerpen 
• Vaccinatie: Hobbydierhouders kunnen er voor kiezen hun dieren te vaccineren. Op de website van de GD (http://www.capraovis.nl) staat een formulier waarmee hobbydierhouders vaccinatie kunnen aanvragen.

Bijlage	Grootte
factsheet-maatregelen-q-koorts-versie-januari-2011.pdf	114.93 KB