Kwaliteitsbeleid op de zorgboerderij

Door te werken volgens een kwaliteitsysteem toont een zorgboer aan wat hij te bieden heeft op het gebied van landbouw en zorg. Het is als een visiekaartje voor de buitenwacht; de zorgboer maakt ermee zichtbaar hoe hij werkt en hoe hij aan de normen voldoet. De Stichting Verenigde Zorgboeren stelde speciaal voor zorgboerderijen een kwaliteitssysteem op: het Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen.

Opzet en registratie
De zorgboer zet zelf een kwaliteitssysteem op. De voorwaarden hiervoor staan in de Werkmap Kwalteissysteem Zorgboerderijen, die online te downloaden is op www.landbouwzorg.nl. Binnen het kwaliteitssysteem moet de zorgboer allerlei onderwerpen uit de bedrijfsvoering beschrijven. Daar moet ook uit blijken of hij aan bestaande normen voldoet.
De volgende stap – na evaluatie – is registratie bij de Verenigde Zorgboeren. Hier zijn kosten mee gemoeid, te weten 175 euro ex BTW in 2009. De zorgboer ontvangt dan een evaluatiecertiicaat. Verlenging kost in 2009 50 euro ex BTW. Voorwaarde voor verlenging is dat er jaarlijks een jaarverslag naar de Verenigde Zorgboeren wordt opgestuurd. Hierin moet staan wat er in het afgelopen jaar aan verbeteringen zijn doorgevoerd.

Toetsing
Met de opzet en registratie van het kwaliteitssysteem is de zorgboer er nog niet. Een jaar na het verkrijgen van het evaluatiecertificaat kan de zorgboer een toetsing aanvragen. Pas na zo'n audit door een onafhankelijk beoordelaar wordt er – bij ee positieve uitslag – een keurmerk verleend: het Kwaliteitswaarborg Zorgboerderijen. De toetsing moet eens per drie jaar herhaald. Kosten in 2009: 475 euro ex BTW. Zorgboeren die het keurmerk hebben, voldoen daarmee automatisch aan de Arbowet, de Kwaliteitswet zorginstellingen, de Wet klachtenrecht, de Wet medezeggenschap van cliënten zorginstellingen en de Wet bescherming persoonsgegevens. (Zie ook onder ´Wet- en regelgeving rond de zorgboerderij.’)

Niet verplicht
Werken volgens een kwaliteitssysteem is (nog) niet verplicht, maar wel verstandig. Arbo-verplichtingen worden ermee ondervangen, zorgverzekeraars stellen het in sommige gevallen verplicht, regionale zorgboerderijkoepels stellen het soms verplicht voor leden (en de nationale Stichting Verenigde Zorgboeren is dat van plan vanaf 2011), en kritische zorgconsumenten vragen erom. Ook kunnen alleen deelnemers met het keurmerk zich aansluiten bij de landelijke klachtencommissies voor zorgboerderijdeelemers. Van overheidswege wordt de roep om een verplicht keurmerk voor alle zorgboerderijen steeds luider, mede na een aantal negatieve incidenten op zorgboerderijen. Het voldoen aan een kwaliteitssysteem wordt op termijn een voorwaarde voor overheidsfinanciering, zo is de verwachting.