Factoren die van invloed zijn op de wormdruk

Diverse factoren zijn van invloed op de wormdruk, zoals weer, seizoen en klimaat, bodemleven, veedichtheid. Bij de vraag of dieren last hebben van worminfecties speelt ook een verschil in gevoeligheid en een verschil tussen lammeren en volwassen dieren een rol. Ook zijn er verschillen tussen schapenrassen en tenslotte telt de conditie van een dier ook mee.

Weer, seizoen en klimaat
Warmte en vocht zijn nodig voor de ontwikkeling van de larven. Onder optimale omstandigheden in de zomer kunnen uit de eitjes in de mest binnen twee weken infectieuze larven ontstaan. In het voor- en najaar gaat het langzamer, ongeveer 3 weken of nog langer. Bij lage temperaturen in de winter ligt de ontwikkeling geheel stil. In een strenge winter sterven vele larven, wat gunstig is voor de wormdruk in het voorjaar. In een klimaat zonder een koude winterperiode, zoals in (sub)tropische gebieden, zijn de wormproblemen groter dan in ons land. Dit is een van de redenen van de hardnekkige wormproblemen in (sub)tropische gebieden.

Bodemleven
Bodemorganismen, zoals regenwormen, mestkevers en bepaalde schimmels vernietigen eieren en larven van wormen. Een gezond bodemleven verlaagt daarom de wormdruk.

Veedichtheid
In natuurlijke omstandigheden mijden grazers plaatsen, waaraan de geur van urine en mest van soortgnoten kleeft. Hierdoor ontwijken zij indirect wormbesmetting. Er is immers voldoende ruimte om ergens anders te grazen. Zodra de mens een groot aantal dieren in de beperkte ruimte binnen een omheining bij elkaar brengt, worden de dieren gedwongen in de buurt van hun eigen mest te eten. Larven verspreiden zich in het gras over een afstand tot ongeveer 40 centimer vanaf de mest. Dit is sterk afhankelijk van de
neerslag. Bij grotere veedichtheid wordt de wormdruk groter. Aan de andere kant zijn er houders die hun dieren zoveel ruimte geven dat zijn niet of nauwelijks hoeven te ontwormen.

Verschil gevoeligheid geit-schaap
In het algemeen zijn geiten gevoeliger voor wormen dan schapen. Geiten zijn, in tegenstelling tot andere gedomestificeerde herkauwers, veel meer 'browsers' (grasduiners) dan grazers. Vanuit dit gedrag gaat hun voorkeur uit naar een groot gebied om daaruit vele verschillende planten soorten op te eten. Geiten zijn kieskeurig. Dit betekent dat geiten minder de mogelijkheid hebben ontwikkeld om weerstand op te bouwen tegen maagdarmparasieten en daardoor hun leven lang vatbaarder blijven, vooral bij intensieve beweiding.

Verschillen lammeren-volwassen dieren
Lammeren zijn gevoeliger dan volwassen dieren, omdat zij nog geen volledige natuurlijke weerstand hebben opgebouwd.

Verschillen tussen schapenrassen
Uit diverse buitenlandse onderzoeken is gebleken dat er verschillen zijn in gevoeligheid tussen verschillende schapenrassen. Maarten Eijsker (faculteit Diergeneeskunde Utrecht) heeft over de Nederlandse rassen gezegd: “In Nederland is bekend dat de Texelaar van zichzelf redelijk veel weerstand heeft tegen worminfecties. Uiteraard zijn er binnen de Texelaarpopulatie verschillen, maar in het algemeen is het ras minder gevoelig dan bijvoorbeeld de Flevolander en de Swifter, en is het zeker minder gevoelig dan het Friese Melkschaap.”

Conditie
Een dier met een goede conditie is beter in staat om weerstand te bieden aan wormen dan en dier dat in slechte conditie verkeert. Als een dier verzwakt is door een ziekte of door het dragen en zogen van lammeren kunnen de wormen toeslaan.