Wormbestrijding
Resistentie tegen ontwormingsmiddelen neemt toe
In de houderij van schapen en geiten met weidegang neemt de resistentie tegen ontwormingsmiddelen wereldwijd toe. In sommige gebieden in Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika is het al praktisch onmogelijk om schapen te houden. In Nederland is de situatie nog niet zo ernstig, maar ook in ons land wordt steeds meer resistentie tegen ontwormingsmiddelen gevonden.
Schadelijke invloed op het milieu
Een andere ontwikkeling is het toenemende belang van duurzame landbouwpraktijken. Ontwormingsmiddelen kunnen een schadelijke invloed op het milieu hebben. Vooral beheerders van natuurterreinen worden zich hiervan bewust en willen het gebruik van deze middelen bij grazers op hun terreinen beperken. 
Binnen en buiten Nederland is er veel onderzoek gedaan naar een duurzame wormbestrijding met zo min mogelijk gebruik van ontwormingsmiddelen. Frequent en routinematig ontwormen van alle dieren is volgens de huidige inzichten achterhaald. Helaas brengen vele dierhouders dit nog onvoldoende in praktijk.
Durven kiezen voor een andere aanpak
Dit dossier biedt geïnteresseerde schapen- en geitenhouders en houders van runderen een overzicht van de laatste inzichten op het gebied van de wormbestrijding. Het is de bedoeling dat de houders een goed begrip krijgen van wormen en alle factoren die van invloed zijn op de infectiedruk. Zij durven dan te kiezen voor een andere aanpak, die zonder de opgedane kennis wellicht riskant lijkt, maar op de wat langere duur grote voordelen biedt.
Dit dossier is gebaseerd op de syllabus Wormbestrijding bij schapen, geiten en runderen in natuurgebieden, een duurzame aanpak, samengesteld door Gijsbert Six, oktober 2010
Laatste nieuws over Wormbestrijding
Geplaatst door: jinke
Op: 19 Dec 2011 - 7:38pm
 Het einde van de internetverkoop van ontwormingsmiddelen waarbij een dierenarts zonder de dieren te hebben gezien een recept uitschrijft, is in zicht. Uitspraken van het Veterinair Beroepscollege hebben de... Lees meer
Geplaatst door: jinke
Op: 24 Nov 2011 - 12:01pm
 In gebieden met een verhoogd waterpeil doen zich meer leverbotinfecties voor dan elders. Vanwege de extreme droogte in het voorjaar verwacht de werkgroep leverbotprognose over het algemeen geen of lichte infecties... Lees meer
De naam 'worm' wordt gebruikt voor een aantal ongewervelde dieren met een enigszins gelijkend uiterlijk, maar sterk afwijkende afstamming en/of ontwikkeling. Wormen zijn een informele groep. Het is geen echte groep maar meer een verzameling van diverse groepjes uit verschillende andere diergroepen. Lees meer
Om de invloed van wormen te kunnen begrijpen moeten we enig inzicht hebben in de bouw en functie van het maagdarmkanaal van schapen, geiten en runderen.
Lees meer
Bij schapen, geiten en runderen komen meer dan 20 soorten maagdarmwormen voor. Of deze wormen schadelijk zijn hangt in belangrijke mate af van de hoeveelheid wormen en van de soort.
Lees meer
De volgende soorten wormen spelen bij schapen en geiten een rol en worden nader beschouwd. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen rondwormen, lintwormen en platwormen. (Zie ook bijlage voor overzicht verschillende wormsoorten en periode van ziekte, Ploeger en Eysker Faculteit Diergeneeskunde).
Lees meer
Bij runderen komen verschillende soorten maagdarmwormen voor in vrijwel het gehele maagdarmkanaal: de lebmaag, de dunne darm en de dikke darm. Hieronder is aangegeven welke wormen het meest voorkomen en de ernst van de ziekteverschijnselen.
Lees meer
De levenscyclus van de longworm (Dictyocaulus viviparus) wijkt enigszins af van die van maagdarmwormen.
1) Kalveren, pinken of koeien nemen met het grazen infectieuze larven (L3) op.
2) Na ongeveer 8-9 dagen bereiken de larven de longen. Daar groeien ze in ongeveer 2 weken uit tot volwassen wormen die
eieren produceren. De eieren bevatten al een klein larfje en de larfjes kunnen al in de longen uit het ei komen. De eieren (en larfjes) worden opgehoest en grotendeels Lees meer
De leverbot heeft een gecompliceerde indirecte levenscyclus. Een zoetwaterslakje (Lymnea Truncatula) is noodzakelijk als tussengastheer. Omdat deze slakjes alleen onder vochtige omstandigheden overleven, zien we dat leverbot infecties beperkt blijven tot schapen die hebben gegraasd op natte, vochtige weides.
Lees meer
In het algemeen hebben volwassen dieren voldoende weerstand tegen wormen opgebouwd. Bij duurzame wormbestrijding is het doel niet om de dieren wormvrij te maken, maar om een evenwicht te bereiken tussen wormen, de omgeving en de dieren.
Lees meer
Diverse factoren zijn van invloed op de wormdruk, zoals weer, seizoen en klimaat, bodemleven, veedichtheid. Bij de vraag of dieren last hebben van worminfecties speelt ook een verschil in gevoeligheid en een verschil tussen lammeren en volwassen dieren een rol. Ook zijn er verschillen tussen schapenrassen en tenslotte telt de conditie van een dier ook mee.
Weer, seizoen en klimaat
Lees meer
Weidebesmetting
Schapen, geiten en runderen hebben altijd een bepaalde mate van wormbesmetting. Daarom zullen ze doorlopend kleine hoeveelheden wormeieren in de mest uitscheiden. De hoeveelheid varieert met de seizoenen. Dieren die voortdurend in hetzelfde weiland lopen zullen dat weiland steeds meer besmetten. Lees meer
- In voor- en najaar is de weide na 3 weken besmet, in de zomer na 2 weken
- Na 3 maanden niet beweiden is de weide schoon
Omweiden
Lees meer
De gevoeligheid van schapen en geiten voor wormen is gedeeltelijk een erfelijke aanleg. Hierbij spelen twee verschillende genetisch bepaalde eigenschappen een rol.
“weerstand”
Dit is het vermogen van een dier om, na een besmetting met infectieuze larven, de uitscheiding van wormeieren te beperken. Hierdoor vermindert de besmetting van het weiland. In veel bedrijven zorgt 20-30% van de dieren voor 70-80% van de wormbesmetting. Dit zijn de dieren met een lage weerstand. Weerstand is voor een deel erfelijk bepaald.
“resilientie” Lees meer
Belangrijk is om altijd goed naar de dieren te kijken. Zijn ze alert? Vertonen ze het normale kuddegedrag?
De volgende waarnemingen aan de dieren kunnen wijzen op een worminfectie: Lees meer
Bij een mestonderzoek of een wormeitelling wordt daadwerkelijk het aantal eitjes in de mest van de dieren één voor één geteld. De uitslag geeft een afspiegeling van de wormenbesmetting in het dier. Op het laboratorium wordt een hoeveelheid mest afgewogen en opgelost in een afgemeten hoeveelheid zoutoplossing. Vervolgens wordt onder de microscoop het totaal aantal wormeneitjes geteld in een telkamer. Het resultaat wordt uitgedrukt als het aantal worm eitjes per gram mest: EPG. Lees meer
De ontwormingsmiddelen worden, afhankelijk van de werkzame stof, ingedeeld in 3 groepen. Er zijn verschillende toedieningswijzen: oraal, als pil, als vloeistof of onderhuidse injectie.
Groep 1: (Pro)benzimidazolen
werkzame stof handelsnamen
Albendazol (Valbazen, Veteol)
Fenbendazol (Panacur)
Oxfendazol: (Bovex, Systamex)
Febantel: (Rintal)
Lees meer
 Beperk de hoeveelheid voer voor het ontwormen. De activiteit van ontwormingsmiddelen uit groep 1 en 3 kan worden verlengd als dieren minimaal 12 uur van te voren worden beperkt in hun voer opname. Dit nooit doen bij hoogdrachtige dieren.
Dosering voor geiten
Lees meer
Avermectines, vooral ivermectine, hebben na de uitscheiding in de mest een schadelijke werking op de mestfauna. Het merendeel van ivemectine is binnen een week na toediening uitgescheiden. Bij gebruik van drenches voor schapen en pour-on’s voor runderen zijn de hoeveelheid uitgescheiden schadelijke stoffen korter in de mest aanwezig dan bij andere toedieningsvormen. Bovendien breken de avermectines traag af en blijven ze langere tijd een schadelijke werking houden. Ivermectine kan maanden in de mest aanwezig blijven. Lees meer
Als de gevoeligheid voor een bepaald bestrijdingsmiddel sterk is afgenomen spreekt met van resistentie. Zo zijn sommige wormsoorten resistent geworden tegen bepaalde wormmiddelen.
In Nederland is er resistentie van Teladorsagia, Trichostrongylus en Haemonchus tegen de groep 1 producten (benzimidazoles). Onlangs is er ook resistentie gevonden van Trichostrongylus wormen tegen groep 2 producten (ivermectines). In o.a. Noord-Holland bestaat er resistentie van leverbot tegen triclabendazole (o.a. Tribex®, Fasinex®). Lees meer
Hieronder wordt voor de verschillende kritieke momenten in het jaar de praktische toepassing van de hiervoor besproken principes besproken. De te volgen aanpak is sterk afhankelijk van de beschikbaarheid van veilige weides. Er wordt daarom een tweedeling gemaakt tussen wormbestijding bij voldoende veilige weides en bij onvoldoende veilige weides.
Uitscharen in voorjaar Lees meer
Ontwormingsmiddelen zijn sinds 2008 alleen nog op recept verkrijgbaar.
Dit dient om resistentie tegen te gaan. Uit onderzoek van bureau
Berenschot blijkt echter dat het gebruik niet is verminderd. Veterinair
parasitoloog aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit
Utrecht Harm Ploeger vindt de tijd rijp voor strenge wetgeving. Een interview met hem stond in het juninummer van het magazine Levende Have, 2011. Hele artikel lezen? Open de bijlage
Lees meer
|
Opmerkingen over de website
Heeft u vragen en / of opmerkingen over de website klik dan Hier.
Wie zijn online?
Er zijn momenteel 0 gebruikers en 55 gasten online.
Nieuwe leden Levende Have
- b
- Mieke101
- t.ras
- stachowski
- glenn464
- Lasannie
- vressel
- Ineke Straatman
|
