Kippenpraatjes

Kippen hebben heel veel praatjes. Onderling kakelen, kukelen en tokkelen ze wat af. Dat heeft alles te maken met de rangorde in de groep, maar ook met het zoeken van voedsel en het waarschuwen voor gevaar.

Het videoteam van Levende Have volgde een toom Welsumers met twee hanen, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat. Op een tien minuten durende video werd een groot aantal kippenpraatjes vastgelegd.

Wetenschappers onderscheiden wel dertig verschillende geluiden. Het zijn signalen waarmee kippen elkaar vertellen wie de baas is, hoe ze zich voelen en wat ze willen. De kippentaal ontwikkelt zich al vroeg in het kuiken. Nog voor de geboorte horen de kuikens de kloek tokkelen en raken ze gewend aan haar ‘stem’. Van hun moeder horen ze bovendien of er voldoende voedsel is als ze uit het ei komen. De kuikens praten ook terug vanuit het ei. Ze laten een zacht gepiep horen.

Dr. Erich Bäumer was de eerste die de kippenpraatjes opnam en een verklaring gaf voor de verschillende geluiden. Hij ontdekte ook de ’gakel’, een typisch geluid voor de hen die het niet naar haar zin heeft.

Kippenpraatjes zijn moeilijk te omschrijven. Je moet ze horen, liefst in combinatie met het bijbehorende gedrag. Op de video zien en horen we hennen die een ei hebben gelegd, een kloek met kuikens, een haan die zijn hennen op het voedsel wijst, een haan die zijn territorium afbakent en een concurrent op afstand houdt, een hen die schrikt en wegrent, hennen die een stofbad nemen.

’s Avonds gaan de kippen op stok. Voordat ze allemaal op hun plek zitten, wordt er nog heel wat afgekletst. En dan ineens is het stil…..

Aan de video werkten mee:
Jan Smit (beeld)
Monique Bestman (interpretatie kipgeluiden)
Bram van Erkel en Ab Revoort (montage)
© Stichting Levende Have
Augustus 2011