Q koorts bulletin januari 2009

De maatregelen om verspreiding van Q-koorts te beperken worden dit jaar uitgebreid met een verplichte vaccinatie van melkgeiten en melkschapen in Noord Brabant. Dat meldt het Productschap voor Vee en Vlees.

De verplichte vaccinatie geldt niet voor hobbymatig gehouden geiten en schapen. Hobbyhouders mogen wel vrijwillig hun dieren inenten tegen Q-koorts.

De verplichte vaccinatie geldt voor de volgende houderijen:

• in het gebied met een straal van 50 km rond Uden + de rest van Noord Brabant (zie bijlage);
• alle bedrijven met meer dan 50 melkgeiten of melkschapen;
• alle bedrijven (met schapen of geiten) met een publieksfunctie (kinderboerderij, zorgboerderij, recreatiepark);
• alle bedrijven buiten het aangegeven gebied, maar met een Q-koorts probleem.

Daarbovenop wordt ook het hygiëneprotocol voor deze houderijen verplicht. Deze code geldt voor bedrijfsmatige houderijen, gericht op de productie van melk. Er zijn speciale maatregelen van kracht die verspreiding van Q-koorts moeten tegen gaan. Deze maatregelen gelden uitsluitend voor bedrijven met meer dan vijftig schapen of geiten. In de loop van februari komt er meer duidelijkheid over de wijze waarop de verplichte vaccinatie wordt uitgevoerd en hoe daarop wordt toegezien.

Vergoeding
De schapen- en geitenhouders, die verplicht moeten vaccineren krijgen een vergoeding voor de kosten van het vaccin en voor de toedieningskosten. Dierhouders, waarvoor vaccinatie niet verplicht is maar die toch willen vaccineren mogen dat doen, maar die zullen niet in dezelfde mate tegemoet worden gekomen in de kosten, aldus het Productschap.

Het afgelopen jaar is een aanzienlijke toename waargenomen van het aantal besmettingen bij de mens met Q-koorts in de noordoostelijke regio van de provincie Noord-Brabant. Dit heeft geleid tot onrust bij de lokale bevolking en heeft de ministeries van volksgezondheid en landbouw (VWS en LNV) doen besluiten om te proberen het risico van verspreiding van de bacterie die Q-koorts veroorzaakt zo goed mogelijk aan te pakken. Hierdoor is gekozen om de ziekte meldingsplichtig te maken, zodat een uitbraak altijd gevolgd wordt door een aanpak.

Ook in 2008 zijn melkschapen en melkgeiten gevaccineerd tegen Q-koorts. Over het resultaat van deze vaccinatiecampagne is nog niets bekend.

Onderzoek
Het percentage schapen en geiten met antistoffen tegen Q-koorts is veel lager dan verwacht. Dat blijkt uit onderzoek van de Gezondheidsdienst voor Dieren, zo meldt het Agrarisch Dagblad.

De GD deed onderzoek naar antistoffen bij schapen en geiten tegen de bacterie Coxiella Burnetii die Q-koorts veroorzaakt. Daarbij zijn dieren onderzocht die werden getest op brucellose, een andere dierziekte met gevolgen voor de mens.
Bij schapen blijkt drie procent van de schapen antistoffen te hebben tegen Coxiella Burnetti, terwijl dit bij geiten bij 8 tot 10 procent van de dieren het geval is. "Veel kunnen we hier niet over zeggen, omdat op basis van antistoffen niet te zeggen is of de dieren recent met de bacterie in aanraking zijn geweest. Dit kan het geval zijn, maar het kan ook een aantal jaren eerder het geval zijn", aldus dierenarts Daan Dercksen van de GD in het Agrarisch Dagblad. Dieren met antistoffen komen in het hele land voor.

Op geitenbedrijven die besmet zijn met Q-koorts blijkt de bacterie op meerder plaatsen aanwezig op het bedrijf. Ook bij bedrijven waar geen problemen met Q-koorts zijn geweest in Noord-Brabant wordt de bacterie die Q-koorts veroorzaakt in beperkte mate gevonden. De bacterie werd op een afstand van 0,5 tot 1 kilometer van een besmet bedrijf aangetroffen, onder meer in de mest. Om verspreidingsrisico zoveel mogelijk te vermijden moet de mest op besmette bedrijven zes maanden liggen en composteren voordat deze uitgereden mag worden.

Vaccinatie 2008
Vorig jaar zijn in Noord-Brabant 40.000 geiten en schapen gevaccineerd tegen Q-koorts, nadat op grote schaal mensen besmet waren geraakt. Er waren gegronde redenen om aan te nemen dat deze besmetting afkomstig was uit de intensieve geitenhouderij in de omgeving van Den Bosch. De bacterie zou via stof in de omgeving zijn verspreid. Over het effect van de vaccinatie kan pas in het voorjaar iets worden gezegd, wanneer de geiten aflammeren. Q-koorts kan bij geiten en schapen leiden tot abortus.

Bijlage	Grootte
vaccinatiegebied Q koorts.pdf	137.92 KB