Q-koorts bulletin augustus 2008

Klik oor actuele informatie op Q-koorts dossier

Augustus 2008 - Het aantal Q-koorts besmettingen bij mensen lijkt wat af te nemen. Het aantal ziektegevallen was medio augustus opgelopen tot ruim 800, maar de GGD Hart voor Brabant meldt sindsdien een lichte daling. De meldingen zijn verspreid over de oostelijke helft van Noord-Brabant en Zuid Gelderland. In Brabant gaat het vooral om de gemeenten Bernheze, Landerd, Uden, Oss, Lith en Maasdonk. De meeste mensen werden ziek vanaf eind april tot eind juni.

Onlangs heeft het ministerie van LNV adviezen opgesteld voor houders van schapen en geiten om verspreiding van de bacterie te voorkomen (zie Q-koorts). Vooral geitenbedrijven worden als de meest waarschijnlijke bron van besmetting beschouwd. Er is onderzoek gaande naar de mogelijkheden om geiten te vaccineren tegen Q-koorts.

De Voedsel en Waren Autoriteit bezoekt in augustus veertig a vijftig geitenbedrijven in het meest getroffen gebied en inventariseert hoe de hygiëneadviezen worden nageleefd. Het ministerie van LNV zal samen met de Voedsel en Waren Autoriteit zorgen dat ook hobby geitenhouders geïnformeerd worden over hygiëne (zie bijlage).

Het ministerie van LNV zal op korte termijn mestexperts raadplegen over mogelijke maatregelen die verspreiding van de bacterie bij het uitmesten van de besmette stallen kunnen voorkomen. Het ministerie van LNV laat op korte termijn tevens onderzoeken of het vaccineren van geiten tegen Q-koorts zinvol en mogelijk is. Dan gaat het bijvoorbeeld om de effectiviteit, veiligheid en beschikbaarheid van vaccins.

Afgelopen juni heeft de minister van LNV maatregelen afgekondigd zoals een meldingsplicht voor bedrijven met melkschapen en melkgeiten waar Q-koorts wordt vastgesteld, specifiek mestbeleid voor gemelde bedrijven en een toegangsbeperking tot deze bedrijven. Op houderijen met meer dan 100 schapen geldt de meldplicht als in 30 dagen meer dan 5% van de dieren de lammeren verwerpt. Op kleinere bedrijven gaat het om drie verwerpers in dertig dagen.

Q-koorts is een griepachtige ziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie die van oudsher bij veel diersoorten voorkomt. Er is nog veel onduidelijk over de verspreiding van het virus. Met name schapen en geiten worden beschouwd als belangrijke besmettingsbron voor de mens. Bij schapen en geiten in het hele land zijn antistoffen aangetroffen. Per houderij is ligt het aantal besmette dieren laag.

Q-koorts komt in heel Nederland voor

Bron: RIVM

Q-koorts komt voor in heel Nederland. Tot en met week 28 waren 538 gevallen van besmetting bij mensen gemeld. Dat aantal is inmiddels al weer opgelopen tot 686. De meeste deden zich voor in Brabant. De regio Nijmegen staat wat het aantal besmettingsgevallen betreft op de tweede plaats. Vooral in de weken 17 tot en met 23 waren er ook nogal wat meldingen uit andere delen van het land. Incidenteel komen er nog steeds meldingen uit het hele land binnen bij de diverse GGD-en. De hygienemaatregelen die worden geadviseerd voor de omgang met dieren (zie Q-koorts) gelden daarom voor het hele land.

Contact met een dier uit een gebied waarvan bekend is dat dieren besmet zijn met Q-koorts kan een verhoogde kans op besmetting geven. Mensen die veel met dieren of diermaterialen als mest in aanraking komen, zoals veehouders, dierenartsen, slachthuispersoneel en laboratoriummedewerkers lopen het meeste risico op besmetting. Patiënten met een verminderde weerstand en zwangeren lopen meer risico om na besmetting ziek te worden.

Mensen kunnen besmette stofdeeltjes inademen die afkomstig zijn van stallen, weilanden, ruwe wol, huiden, kleding etc. Daarnaast is besmetting mogelijk door consumptie van besmette rauwe melk(-producten) of onvoldoende verhit vlees, maar dit komt slechts sporadisch voor. Er zijn tevens gevallen beschreven waarbij moeders pasgeboren kinderen infecteerden via de placenta en/of de moedermelk.

Meestal verloopt de infectie bij dieren symptoomloos. Bij besmette geiten wordt nogal eens (een uitbraak van) abortus gezien. In geval van abortus maar ook bij symptoomloze dragers scheiden de dieren grote hoeveelheden bacteriën uit tijdens het lammeren of kalven van de dieren.

Voor het advies aan de hobbymatige houders van schapen en geiten, zie bijlage.
Voor meer info, kijk op de website van het RIVM.

Bijlage	Grootte
Adviezen over Q-koorts voor hobbygeiten- en hobbyschapenhouders.pdf	52.84 KB