Blauwtong bulletin november 2008

Na de vondst van blauwtong type 6 is nu ook blauwtong type 1 aangetroffen in Nederland.  Geimporteerd vanuit Frankrijk via Belgie. Twee runderen in Ophemert bleken besmet met het virus, zo heeft het Belgische Voedselagentschap vastgesteld. De dieren waren al op 8 oktober in Nederland aangekomen. Het heeft enkele weken geduurd voordat het ministerie van LNV op de hoogte werd gebracht van de besmetting.
De besmetting is beperkt gebleven tot de boederij waarop de dieren waren aangevoerd. In de omgeving zijn geengevallen van blauwtong type 1 aangetroffen.

Type 6
Is de herkomst van blauwtong type1 duidelijk, naar de wijze waarop blauwtong type 6 in  Nederland terecht is gekomen wordt nog altijd onderzoek gedaan. Vermoedelijk een Zuid-Afrikaans vaccin is de oorzaak van de mysterieuze besmetting met blauwtong type 6 op elf rundveehouderijen en bij een schaap n Nederland (stand van zaken dd 13 november). Het vaccin bevat, anders dan het in Nederland gebruikte vaccin tegen type 8, afgezwakt levend virus.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van LNV staat vast dat het vaccin niet in Europa wordt gebruikt. Het vaccin met levend type 6 is ook niet in Nederland verkrijgbaar. Dat het wellicht om een vaccinvirus gaat, kreeg LNV te horen van het laboratorium in Pirbright, dat het in Nederland aangetroffen type 6-virus onderzoekt.

Het virus wordt op zeer beperkte schaal in Nederland aangetroffen. op de besmette bedrijven meestal maar bij een of twee dieren. Er is niet echt een bron aangetroffen met meerdere besmettingen. Vermoedelijk worden besmettingen over het hoofd gezien, omdat het virus niet meer actief is. Onderzoek op antistoffen zal moeten aantonen hoe wijd het virus type 6 in Nederland is verspreid.

''Hoe de besmetting tot stand is gekomen - direct of indirect - dat weten we nog niet'', aldus de LNV-woordvoerder. Diverse boerderijen in de omgeving van de besmettingsgevallen in Overijssel en Gelderland zijn bezocht voor nader onderzoek. Daarbij zijn enkele nieuwe besmettingen aan het licht gekomen.
Het virus type 6 is in eerste instantie aangetroffen in Heeten, Barchem, Luttenberg en Oldenzaal. Deze vier plaatsen liggen alle op enige afstand (17 tot 50 km) van elkaar. Op 10 november heeft het ministerie twee nieuwe gevallen bekend gemaakt (Hollandse Rading en Besse, nabij Steenwijk) en het insluitingsgebied aanzienlijk vergroot.

Vaccin ook toegepast in Israel
Het vaccin tegen blauwtong type 6 is voor zover bekend tot dusver niet alleen gebruikt in Zuid Afrika, maar ook in Israel. Daar is het onderdeel van een zogeheten multivalent vaccin, dat wil zeggen: het beschermt tegen meerdere types blauwtong.

Deskundigen onderzoeken de herkomst van de besmetting. Het vermoeden bestaat dat de entstof illegaal in Nederland is toegepast, wellicht om de dieren ook te beschermen tegen blauwtong type 1. Uit een voorlopige rapportage valt echter op te maken dat de dieren op een van de besmette lokaties (Heeten) geen antistoffen hadden tegen andere serotypes. Deze bevinding is in strijd met de ''vaccinatietheorie''. Op dit moment wordt de gehele virusstam onderzocht, om te zien of het inderdaad volledig overeenkomst met het virus uit het vaccin.

Mocht het toch niet gaan om een vaccinvirus, dan blijft nog de mogelijkheid open dat type 6 met knutten, hetzij met runderen is geimporteerd uit Israel of Zuid Afrika. Dat lijkt onwaarschijnlijk omdat er (bijna) geen runderen van buiten de EU door Nederland worden geimporteerd. Niet uitgesloten is dat de dieren via een ander EU-land in Nederland terecht zijn gekomen. Andere mogelijkheid is de ''plantenroute''. Besmette knutten kunnen door importeurs van planten zijn ''meegenomen'' uit Zuid Afrika of Israel.

Opmerkelijk is verder de afstand tussen de besmettingsgevallen. De onderzoekers stellen in hun voorlopige rapportage vast dat wanneer de besmetting van 1 lokatie af komt, het virus inmiddels ruimer verspreid zal zijn. Mocht het virus met geimporteerde runderen zijn meegekomen en mochten deze runderen op enkele lokaties zijn afgeleverd, dan is de kans aanwezig dat de besmetting tot deze lokaties beperkt blijft.

Vervoersmaatregelen aangepast
Schapen, geiten en runderen uit het zogeheten insluitingsgebied dat is ingesteld na de vondst van blauwtong type 6, mogen alleen nog worden vervoerd naar de rest van Nederland na een test. Worden de dieren afgevoerd voor de slacht dan volstaat een eigen verklaring.

Transport van insluitingsgebied (zie kaartje) naar beperkingsgebied (rest van Nederland):
1. Houders van de herkauwers die bestemd zijn voor de slacht moeten met een eigen verklaring voor de VWA kunnen aantonen dat geen blauwtong op het bedrijf van herkomst is geconstateerd gedurende een periode van minstens dertig dagen voor datum verzending. De dieren moeten binnen 24 uur na aankomst in het slachthuis van bestemming zijn geslacht.
2. Houders van de fok- en gebruiksdieren moeten kunnen aantonen dat zijn dieren getest zijn en dat de testuitslagen negatief waren. Hiertoe is een verplichting opgenomen dat een kopie van de testuitslagen de dieren vergezelt. De houder van het bedrijf waar de dieren oorspronkelijk vandaan komen, dient deze testuitslagen 6 maanden te bewaren.
3. Herkauwers en de transportmiddelen waarin zij worden vervoerd moeten worden behandeld met insecticiden. Hiermee worden de voorwaarden voor nationaal transport gelijk getrokken met de voorwaarden voor doorvoer. 

Bijlage	Grootte
insluitingsgebied 10 november 2008.JPG	151.27 KB